artohotze: december 2025

Na mijn intensieve reizen met Napoleon en De Bastaard van Istanbul verschijnt de roep om een nieuw boek. Dat is even zoeken en dan kom ik uit bij dit boek, dat speelt rond 1200 aan de vooravond van de 4de kruistocht. Geleidelijk aan raak ik geboeid. Het wordt prettig voorgelezen. De rescensies zijn goed. Ik geef het een kans.

Gravinnen van Vlaanderen en Prinsessen van Constantinopel.

Nadat de eerste 3 kruistochten uiteindelijk mislukt zijn en de Muzelmannen weer in Jeruzalem zijn, komt er van de Franse adel een nieuwe oproep. Gezanten worden naar de Doge van Venetië gestuurd om te onderhandelen over een te bouwen vloot en bevoorrading.

De Doge en de Grote Raad willen dat best doen, mits er betaald wordt. Men vraagt 85.000 mark en 50% van de plunderingen. De heren schrikken en stemmen in. Het plan is om eerst naar Caïro te gaan en dan verder. De Doge ( Dandolo ) wil wel een voorschot om te bouwen. Over een jaar is de verzameling.

De Doge is getrouwd met de Adriatische Zee: jaarlijks werpt hij een gouden ring in het water ter bevestiging. Festa della Sensa ( Hemelvaartsdag ) . Bevestigt maritime macht. De Bucintoro is het praalschip: Desponsames Mares !

De gezanten genieten van de San Marco met haar mozaïeken en graf van Marcus.

De oproep komt van Paus Innocentius III. Initiatiefnemer Thibaut III sterft onverwacht in 1201, zijn zoontje volgt hem op. Zijn opvolger als aanvoerder is Markies Monserrat. Intussen wordt in Brugge een vloot gebouwd, die het geld naar Venetië zal vervoeren. Het vorstenpaar Boudewijn en Maria van Champagne gaat ook mee, maar Maria moet afhaken ( zwanger ). Zij bouwen een luxe hofhouding voor onderweg. Er moeten 33.000 ( werd de helft ) soldaten en 4500 paarden vervoerd worden.

1202. Maria is tijdelijk regent in Vlaanderen en Henegouwen. Zij bevalt opnieuw van een dochter: Margaretha. Zij mist haar man, wil naar hem toe om een zoon te maken. Ze laat de geboortedatum van Margaretha en Johanna vastleggen ( was niet gebruikelijk bij meisjes ).

In 1202 trekken de legers zuidwaarts. onder de vlag van de Klimmende Leeuw. Men zegt dat het mooiste leger ooit bij elkaar was gekomen in Venetië. Met een enorme vloot. Aanvankelijk was Caíro het doel, maar dat verandert: Intussen ligt de Vlaamse vloot met het geld voor de expeditie in Marseille.Ze vertrouwen de Doge niet. Alle ridders storten ter plekke hun bijdrage, maar er ontbreken 34.000 marken. In ruil daarvoor laat de Doge Zara veroveren ( zie boven ). De Kroaten ( christenen ) worden verslagen. Innocentius III dreigt met excommunicatie.

Boudewijn legt het uit. Innocentius accepteert.

Kroonprins Alexius van Byzantium duikt op. Hij is gevlucht. De ogen van zijn vader, de keizer, zijn uitgestoken en hij is afgezet. Hij vraagt om hulp en biedt 200.000 zilvermarken en 10.000 soldaten. Boudewijn belooft de orthodoxen te onderwerpen en zo het Schisma op te heffen. Medio 1203. Hij valt Constantinopel aan. Met succes. Leek overoverbaar.De Grieken vluchten.

De inname van Constantinopel door de kruisvaarders

Intussen zit Maria in het Gravensteen in Gent. Het regent veel. Af en toe op valkenjacht.

H 2.

Bosporus, Gouden Hoorn ( haven ), Zee van Marmora, totheffingen doorvaart, multicultureel. In de 7de eeuw voor Christus gebouwd door Bizas.

Als Rome verloedert maakt Constantijn de Grote Byzantium tot hoofdstad: Nova Roma. Hij maakt er een prachtstad van. In de 6 de eeuw laat Justinianus de Aya Sophia bouwen, afgeladen met mozaïeken en relieken.

Wetenschap, economie, cultuur komen tot bloei.

Inmiddels liggen er 480 oorlogsschepen voor de kust. Paniek bij de Galata toren. De keizer vlucht met de kroonjuwelen en de oude wordt bevrijd. Alexius opvolger. Kroningsfeesten. Boudewijn en de Doge willen nu snel naar Jeruzalem. Maria is naar Marseille en heeft haar dochters achtergelaten. Johanna is 3, Margaretha 1,5. In 1204 komt zij na veel ontberingen aan in Akko. Zij krijgt malaria en wordt verpleegd door de Johannieters. Ook wel Maltezer orde. Vechten en verzorgen.

Het gaat slecht met Maria. Ze krijgt de pest en sterft. En dat terwijl ze net keizerin van Constantinopel is geworden. Boudewijn gekozen door Raad van Twaalf en support Doge Dandolo . Hij was al 90..

Er waren opstanden, Alexius werd gewurgd, zijn vader ging dood. Kruisvaarders slaan aan het plunderen en branden een deel van de stad plat. Ook de Hagia Sophia wordt geplunderd. De leider van de opstand wordt van 40 meter hoogte van een obelisk gegooid ( ook roofkunst ).

De buit werd door Godfried van Villehardouin beschreven als de grootste die ooit was behaald in gelijk welke stad sedert het begin der tijden. De totale buit wordt geschat op de fabelachtige som van 900.000 zilvermarken. 150.000 daarvan werden gebruikt om de schuld aan de Venetianen te voldoen. De kruisvaarders kregen maar 50.000, hoewel er nog 100.000 gelijkelijk tussen Venetianen en kruisvaarders verdeeld werden. Waar de overige 500.000 bleven is niet duidelijk; misschien verdonkeremaand door individuele kruisvaarders, misschien zat Godfried er helemaal naast met zijn schatting.

Een "gouden" vierspan gaat naar Venetié.

Boudewijn ., graaf van Vlaanderen en Henegouwen is nu keizer van het Latijnse Rijk. Zijn dochters prinsessen van Constantinopel. In het Bukolion paleis is de kroning. Maria wordt begraven in de Hagia Sophia. Zij werd 30 jaar. Collectieve rouw. Later komt er verraad, o.a. van Montserrat.

De Griekse of orthodoxe kerk ( later ook Russisch ) kende in 1054 een Schisma. Priesters mochten trouwe en ze hadden een eigen patrirch. De paus zagen zij als bisschop. Het conflict betrof de goddelijke status van de H. Geest.

Boudewijn is niet populair. Veel plunderingen in Griekenland door kruisridders.Zij vragen hulp van Tsaar Kalojan ( Johannitsa ) van Bulgarije die een groot leger heeft. In juli 1205 wordt Boudewijn verslagen, gevangen en gedood ( in stukken gehakt en aan de honden gevoerd ) in de "Boudewijntoren". Strijd tusse Latijnen en Orthodoxen.

Filips II Augustus is blij met het bericht. Koningin Matilde van Portugal wordt pleegmoeder van de meisjes. Troubadours vrolijken de boel op. Ze resideert in Rijsel. Rondom zijn moerasgebieden met eilanden ( Lille ). De kinderen krijgen en gedegen opvoeding m.b.t. huwelijken. Zij kennen alle blazoenen en reizen veel. Ze maken kennis met de populaire Cistercienzers, hardwerkende monniken ( ora et labora naar Benediktus ). Zij maken van kalverhuiden perkament om op te schrijven.

In 1206 wordt de broer van B. Hendrik keizer van Constantinopel. Geliefd en gerespekteerd door iedereen. Vergiftigd door zijn vrouw in 1216. Opgevolgd door Jolanda van Henegouwen.

Intussen wordt Filips van Namen gemangeld tussen Jan zonder Land en Filips II A. ( een mismaakt teruggekeerde kruisvaarder met een bijzondere uitstraling ) . Deze laatste wil Vlaanderen ( aartsvijand ) en weet de 2 meisjes naar Parijs te krijgen ( verraad Filips, afgezet ). In 1208 gebeurt dat. Johanna is 8, Margaretha 5.

H 4.

Parijs ziet er goed onderhouden uit. Echte straten. Alles schoon. Een grote moderne stad met veel handel en wetenschap. Er is een universiteit met studenten en er zijn veel parken. Het Louvre is een zware vesting met een 32 meter hoge toren ( Donjon ). Dat is de ultieme verdedigingsplek ( oude pijn Vikingen 845 uit Normandië ). Daar was ook de schatkamer, de archieven, de kerkers. Er was een droge slotgracht. Er waren 2 ophaalbruggen en 's avonds werd de Seine met kettingen afgesloten.

Tussen 1528 en 1660 wordt het gesloopt en verrijst er een paleis.

De meisjes gaan op audiëntie. Margaretha is heel onbevangen. Alle bekenden moeten weg.

Prinses Blanche ontfermd zich over hen. Dat is een zegen. Deze vrouw is godvruchtig en aanhanger van Bernard van Clervaux en zijn Cistercienzers. Bestrijding van armoede en een eenvoudig leven stond hoog in het vaandel. In 1208 was er opnieuween grote overstroming van de Seine met alle gevolgen.

Inmiddels was ca. 1163 de bouw van de Notre Dame begonnen. Filips zette daar vaart achter. Maria werd alom geëerd, ook door de zusjes die hun moeder misten. Aanvankelijk waren de vensters open. Zeer koud dus, maar met de gebrandschilderde ramen werd het warmer en mooier. In 1345 klaar, verwoest ( Franse Revolutie 1789 ), gerestaureerd, afgebrand en weer gerestaureerd 2025.

De meisjes verbazen zich over het samen gaan van hoofse liefde en fysieke sex. Hun maagdelijkheid diende beschermd, i.v.m. het toekomstig huwelijk. Filips II had 3 vrouwen, wat de paus niet leuk vond.

1209. Compiegne. Ridderslag kroonprins Lodewijk. Gulden Sporen. Riddereed. Prinsessen aanwezig. Erepositie. Blanche is zwanger van hem. Hij mag nooit een toernooi doen en geen 5de kruistocht aangaan. Plechtige geloften. Zinloze ondernemingen. Het is Pinksteren.

Als Blanche bevalt wordt deze jongen aangekondigd als koning van Frankrijk en Engeland. Au voor Engeland. Inmiddels draait de kinderhuwelijkenmarkt door. Johanna lijkt te worden uitgehuwelijkt aan een rijke bruut, maar tanta Matilde manouvreert haar naar prind Fernand van Portugal. Dat gaat door. Echter op huwelijkesreis naar Peronne blokkeert de Franse kroonprins de toegand. Hij schendt een overeenkomst uit 1200 en eigent zich het gebied toe. Het zuiden van Vlaanderen. Johanna in paniek. Blanche van Castilië mist de beide meisjes.

De Paus doet niets. Hij is met de 5de kruistocht bezig. In 1212 gaat er een kinderkruistocht van start. De kinderen verdwijnen in het niets. Johanna ziek. Ferrand vernederd in Gent.

De kinderkruistocht ( tot 28 jaar ) kwam tot stand door religieuze overtuigingen ( Jeruzalem vrij, gelofte van armoede ) en sociale context ( armoede, zwervers, boeren ). De tocht eindigde meestal op de slavenmarkten van de Saracenen.

"Laat de kinderen tot mij komen.........

Johanna, 12 jaar, houding en gedrag van een vorstin. Richt een grote hofhouding in met tal van functies ( drost, schenker, etc. ). Grote voedselvoorraden. Ferrand haat Filips 2 en gaat naar Jan Zonder Land. Zoekt nog meer bondgenoten. Hij had nog geen sex en dus geen opvolging. Margaretha vooraan in dat geval. Jalouzie. Wil haar in een klooster. Volk houdt van haar. Ze valt in de handen van Burchard van Avesnes. ( kannunik en baljuw van Gent ). Hij 40, zij 10 en wordt misbruikt en tot huwelijk gedwongen.

Scheiding na ongeldig verklaring. Geëxcommuniceerd. 1219 gevangen in Gent. 1221 weer vrij. In 1244 komt hij terug en laat zij hem onthoofden.

Hendrik II 4 zonen, o.a. R.Leeuwenhart en Jan zonder Land ( verwend ettertje ). In 1213 de banvloek uit Rome: geen mis, kerk, klokken, 7 sacamenten voor het hele volk ! Keizer Otto en Jan z L.

Innocentius III pakt Jan de kroon af. Capet ipv Plantagenet. Dat is slecht voor Vlaanderen. De Engelsen verbranden de Franse vloot. Geen invasie, wel wraak van Filips op Vlaanderen . Rijsel afgebrand. Graaf Willen ! van Holland ( 39 ) gevangen en weer vrij.

H 6.

1213. Oorlog. Overschatting coalitie. Vallen op zondag aan ! Worden verslagen. Ferrand op kar door Parijs. Gevangen. Groot feest. Johanna naar Parijs. Zij moet de muren van Gent slopen en krijgt Ferrand niet terug. Ze mag wel regeren. Via een brief aan de Paus vraagt zij Margaretha te helpen. Is het met haar eens, maar doet niets voor haar.

4de Concilie van Lateranen. 1215. Het woord Transsubstantiatie wordt gebruikt voor de verandering van brood en wijn in het Lichaam en Bloed van Christus. De 7 sacramenten ingesteld. Ook de Inquisitie tegen ketterij. Kenmerken vis opdruk , punthoed, Joden en Islam. Erkenning kerkelijke rechtspraak. Celibaat benadrukt ( Bouchard ). Geen familiehuwelijk. Planning 5de kruistocht tegen Katharen en Moslims.

In de Langedoc, Toulouse, Carcassonne, Beziers wordt verschrikkelijk huisgehouden door Simon de Montfort. Afslachting Katharen, die meer "Christus" vertegenwoordigden dan Rome.

Er wordt volop ingezet op het verdienen van aflaten of in de ban doen / excommunicatie.

Een in vodden geklede Franciscus meldt zich tijdens het concilie bij de paus. Hij wil een bedelorde oprichten. De paus wordt geraakt door de oprechtheid en zuiverheid. Het mag. Net als Dominicus De Guzman.....Dominicanen.

De voorschriften en plichten van geestelijken worden aangescherpt. Subdiaken met tonsuur celibaat. Overbodige versierselen taboe. Soberheid. Sex nu in het geheim. Keizer Otto IV afgezet ten gunste van Frederik. Bouchard geëxcomminiceerd. Margaretha zwanger. 3 kinderen, eerste snel dood. Bouchard vlucht naar Luxemburg. Margaretha trektzich steeds verder terug, droomt van de duivel en heeft angst dat de zielen van haar kinderen naar de hel gaan, omdat dopen verboden is bij de banvloek.

1216 Innocentius sterft. Hij wordt beroofd tijdens het opbaren. Honorius III komt. Hij zet het beleid voort. In Constantinopel wordt keizer Hendrik I vergiftigd door hongaarse partner. Onder hem kwam Constantinopel tot welvaart. Johanna is zijn opvolgster.

Jan zonder Land dood. Opstand edelen ( Magna Carta ) Fransen naar Londen.

Hoewel oorspronkelijk bedoeld voor de elite, introduceerde het principes zoals 'niemand staat boven de wet' en 'recht op een eerlijk proces', die later een grote invloed hadden op Amerikaanse en andere constituties.

Graaf Willem en koning Alfons II ( kruisvaarders ) tegen de Moren in Spanje en Portugal. Moordpartij na overgave Moren. Willem met zijn Friezen en Haarlemmers ( damiaatjes - 2 klokken St.Bavo ) met vloot via Rome naar Akko.

Hij neemt de leiding samen met Andreas II van Hongarije en Leopold IV van Oostenrijk. Ze krijgen een visioen van een kruis in de lucht / hemel. doel: Eerst Damiate, dan Caïro, dan Jeruzalem.

De kruisvaarders worden gevreesd om hun wreedheid. Ze doorbreken de Nijlketting. Rome stuurt verse troepen. In de stad hongersnood. Franciscus komt en waarschuwt voor een nederlaag en wil onderhandelen. hij bezoekt de sultan, die een welwillend mens blijkt. Beiden zijn mystici.

Sultan Al-Kamil speelde een sleutelrol in de Vijfde Kruistocht (1217-1221) door zijn verdediging van Egypte tegen de kruisvaarders en door zijn openheid voor onderhandelingen, waarbij hij vrede aanbood en zelfs de kruisvaarders hielp tijdens hongersnood, wat leidde tot het verlies van Damietta en een smadelijke aftocht voor de kruisvaarders na een mislukte opmars naar Caïro

. Zijn rol wordt vaak in contrast gezet met die van Franciscus van Assisi, die hem tijdens de kruistocht ongewapend ontmoette en een diepe indruk maakte op de sultan, wat symbool staat voor interreligieuze dialoog.

Al Kamil hield van de poëzie van de Soefi's. en benadrukte dat in zijn rijk Koptische christenen vrij leefden. Franciscus keert onverrichterzake terug naar Italië en schrijft zijn Zonnelied.

Heer, maak ons tot een instrument van uw vrede. Laat ons liefde brengen waar haat is, eenheid waar mensen verdeeld zijn, vergiffenis waar mensen zwak zijn. Laat ons hoop geven aan wie niet meer hoopt, geloof aan wie twijfelt. Laat ons licht brengen waar het duister is en vreugde waar mensen bedroefd zijn.

Veel kruisridders waren de Kardinaal bevelhebber zat, ook omdat hij vredesvoorstellen afwees. Ook Willem gaat naar Holland. Als hij optrekt naar Caïro overstroomt de Nijl en wordt hij ingesloten en verslagen.

Einde 5de kruistocht.

Koningin Matilde sterft in 1217 in een moeras waar ze de meisjes steeds voor gewaarschuwd had. Johanna is de traagheid van de paus zat en stuurt een groep soldaten naar Luxemburg. Margaretha en kinderen gered. Bouchard gevangen. Naar Gent. Na 6 jaar weer bijeen.

Bouchard moet als boete op bedevaart van de paus naar Rome.1!923 Margaretha wordt uitgehuwelijkt aan knappe ridder uit Dampierre ( eindelijk van Bouchard af ). Kasteel St. Dizier. Mooie omgeving Haute Marne. Hier wordt het "patroonknippen"van kleding uitgevonden.

Margaretha wordt verwend en voelt zich Guinevere van Lancelot. De Dampierres verzamelen ook habdschriften. Haar zoontntjes van 4 en 5 stuurt ze weg. Ze wil af van elke herinnering aan Bouchard en ze heeft een nieuw kind: een dochtertje, waar ze met hart en ziel van kan houden. Willem 2 van Dampierre. 1224. Het voelt als een eroptisch avontuur: rollebollen op sabelbont.

Ook Vlaanderen bloeit onder Johanna. Stadsrechten, abdijen, hospices, bedelordes.

1223 Filips II Aug. dood. Begraven in St.Denis. Lod 8 en Blanche laten Ferrand niet vrij. Bouchard is nmiddels vrij van de banvloek. Hij is 54.

1225. Er duikt een kluizenaar op die beweert keizer Boudewijn IX te zijn. Bouchard steunt hem tegn Johanna. Volk enthousiast. Lod * en Blanche ontmaskeren hem. Hij vlucht, was ooit minstreel bij kruistocht. Hoogverraad en opgehangen. Volk blijft in hem geloven tegen Johanna. Die trouwt niet met de hertog van Bretagne ( Lod .8 tegen ), maar wil Fernand tegen losgeld vrijlaten.

Lod. 8 gaat naat de Languedoc op tegen de Albigenzen te strijden: Er zijn 2 Goden, een goede en een kwade - die huist in de kerk - en iedereen is gelijk. Ketters dus volgens de Paus. Simon dee Montfort wordt met katapulten vermoord door vrouwen.

Inmiddels verwacht Blanche haar 13de kind. 1226. Avignon, Beziers en Carcassonne vallen. Veel doden. Lod 8 krijgt dysenterie en sterft, terwijl Blanche onderweg naar hem is. hij is 38. Blanche vertrout op kanselier bisschop Querin. Zij is zwanger en heeft 8 minderjarigen. Lod 9 wordt snel tot koning gekroond omdat haar regentesschap bestreden wordt. Thibaut is verliefd op haar.

Lod 9 gekroond, gezalfd en geridderd.

1227. Johanna vraagt om Ferrand. Na 12 jaar vrij. hij is 38, maar wordt als een vreemdeling ervaren. Opnieuw gehuwd . Die komt vrij na trouw zwering Vlaamse steden ( Rijsel, Ieper, Gent, Brugge ), Johanna en Margaretha en 50.000 pond. Eenmaal vrij richt hij zich op zijn vijanden. Hij slaat Johanna. Is vechtlustig.

Als Blanche met opstand van baronnen zit komt Ferrand en verslaat hen. Inmiddels sterft de man van Margaretha. Ze heeft veel liefde voor de kinderen uit haar tweede huwelijk. Beide zussen zijn nu weduwe. Ferrand sterft in 1233 aan koorts. 35 jaar oud.

H 11.

Blanche zit veel in de abdij voor rust. Haar zoon Lod 9 is een zeer spirituele jongen. Geen feest of toernooi, maar bidden en sober leven. Het Katharengebied hoort inmiddels bij Frankrijk. Opstand voorbij. Aandacht nu naar het Noorden. 1234 Johanna sticht de begijnhof voor ongehuwde vrouwen. Zeer koude winter.

1236 Maria, 5 jaar oud, dochter Johanna gaat trouwen met de Franse kroonprins. Zij sterft. Margaretha lonkt naar de graventroon.

Keizer Frederik II had een harem. Als hij weer treuzelt met de kruistocht wordt hij geëxcommuniceerd. Hij neemt Jeruzalem in, maar raakt in conflict met de christelijke bewoners. In 1229 laat hij zich kronen als koning van Jeruzalem. Hij onderhandelt 10 jaar vrije toegang bij de sultan van Egypte. Hij en de sultan zijn oorlogsmoe. Deze 6de kruistocht was wel de meest vreedzame en daardoor wellicht niet van betekenis en Fred. vluchtte met een galei weg uit Jeruzalem. Hij is 40 en trouwt in Worms met Isabella van 21, die ook in de harem gaat.

Intussen denkt Johanna aan een huwelijk met zoon van de gesneuvelde, Simon de Montfort. Blanche en Lod IX willen dat niet. Zij en de steden moeten zweren dat niet te doen ( Engeland vijand ). Zij mag wel huwen met Thomas van Savoye een hoogstaand edelman ( "Oom Europa" ). Zij trouwt in 1237. Hij wordt populair in Vlaanderen. Een tijd van welvaart en politieke rust volgt. Simon heeft inmiddels een ander liefje. Wil alsnog zwanger worden door een visje in haar

mond en konijnentestikelextract. En prei. Ook wordt er voor gebeden.

Kortom, Johanna en Thomas waren een machtig koppel, maar hun huwelijk, hoewel politiek belangrijk, leverde geen directe erfgenamen op, waardoor Johanna's nalatenschap vooral lag in haar religieuze en stedelijke patronage.

Paus Gregorius IX is het zat en komt met strenge wetgeving. De Dominicanen doen de Inquisitie o.l.v. Robert LeBougre, een bekeerde kathaar. Hij zet in Mont Aimée 187 mensen op de brandstapel. Na klachten wordt hij gevangen gezet. Johanna verafschuwt het als zij het ziet.

In 1229 verbiedt Gregorius IX – net twee jaar paus – rooms-katholieke leken om een Bijbel in hun bezit te hebben, om zo dwalingen te voorkomen en het monopolie te houden op ‘de waarheid’. Maar het meest bijzonder is misschien wel de bul die hij vier jaar later, op 13 juni 1233, uitvaardigt: Vox in Rama. Deze bul gaat over duivelsverering in vergaderingen van heksen. Duivels en heksen moeten volgens de paus voor de inquisitie gebracht worden.

Als Willem van Savoye sterft wordt Thomas van Savoye de nieuwe adviseur van Hendrik III. Johanna is veel alleen en bang dat hij in Engeland blijft. Die doet dat niet en komt terug en beveelt zijn broer, een priester aan. Het is 1241 en de baronnen zijn niet blij met hem, inclusief Simon de Montfort, draaf van Leicester. Weg met Savoye, maar Hendrik negeert het.

Intussen stort het rijk van Constantinopel in. Weinig liefhebbers voor de titel van keizer. Uiteindelijk komt er een jongen van 11 op de troon ( Huis Courteney ). De Grieken komen in opstand en de Bulgaren vallen aan. De Doge stuurt nu een oorlogsvloot in ruil voor de Doornenkroon van Christus. Lod 9 schrikt. Hij wil dat niet. Hij stuurt 2 Dominicanen met 13000 kronen. Hij blijkt authentiek. De Doge mag m nog een keer exposeren. Dan gaat de reliek over land naar Parijs. Ondrweg gebeuren wonderen.

In 1239 rijdt Lodewijk de kroon tegemoet. Als een boeteling. Hij raakt in extase. Tijdens de nacht regent het. Overdag schijnt de zon. De hele reis. Overal luiden de klokken en Lod laat een bijzondere kapel bouwen. Johanna en Margaretha willen de kroon ook zien. Ze leven steeds meer teruggetrokken. In 1241 komt er opstand tegen Lod 9. Ze zijn de Inquisitie zat. Hendrik III steunt de opstand, maar ze worden in 1242 verslagen. De joden worden nu de zondebok. Er wordt een Talmud verbrandt. Frankrijk blijft het machtigst ( dankzij de Doornenkroon ? ).

Johanna verdiept zich steeds meer in de geschiedenis van de Graal en Arthur. Ze laat er zelfs een vervolg over schrijven. Het verhaal van ridder Walewijn, beter bekend als Gawain. Deze ontmoet een vrouw die de Graal bij zich draagt.

Zij laat een Eucharistische Duif maken, waarin de Hostie bewaard kan worden. De duif staat symbool voor de Heilige Geest. Ook het oprichten van hospices en begijnhoven gaat door. Thomas vraagt haar een lijfrente ( is arm ) voor het geval zij overlijdt. Hij krijgt het. In 1243 gaat hij weg bij Johanna om te vechten in Piëmonte en Schotland. In 1244 sterft Bouchard. De haat bij Margaretjha blijft en zet zich voort naar haar 2 eerste zonen.

Johanna wordt ziek en heeft doodsangst voor de duivel. Last van inquisitie verbrandingen. Ze sterft op 44 jaar en wordt herdacht als een goed bestuurder en een godvruchtig mens. Zij wordt opgebaard in de abdij.

Net als hun moeder zijn de zonen van Margaretha wilde jongens. Haar dochter wordt opnieuw uitgehuwelijkt. Lodewijk XI wordt ernstig ziek. Blanche zet alle relieken in die zij kan vinden.. Lod wordt beter en wil een nieuwe kruistocht opzetten. De Muzelmannen hebben Jeruzalem weer in handen.

Margaretha is bang dat haar erfenis naar de bastaardzonen gaat. De paus is in Frankrijk en zij wil hulp. Zoekt dat nog meer bij Lod 9 en Blanche. Gaat als prinses van Constantinopel. Die zien voordelen door het bezit te splitsen. De 2 bastaards krijgen Henegouwen onder regentes Margaretha. De andere 3 zonen krijgen Vlaanderen. 1246 Dampierre versus Avesnes ( Bouchard ).

In Duitsland Heeft Fred II ruzie met de paus. Er komt zelfs een soort vervanger. Excommunicatie. Hij schrijft een boek over de valkenjacht.

Keizer Frederik II van Hohenstaufen stond bekend als de ‘stupor mundi’, hij die de wereld versteld deed staan. Hij was keizer van het Heilige Roomse Rijk, koning van Sicilië en van Napels. Hij werkte aan een imperium waarin vrede en gerechtigheid moesten heersen. Daarnaast was hij een wetenschapper van formaat. Zijn standaardwerk over de valkenjacht, De Arte Venandi Cum Avibus, is nog steeds actueel. In dit omvangrijke en lange tijd ongeëvenaarde ornithologische handboek hanteerde hij een strikt empirisch wetenschappelijk denkkader. Frederik was hiermee zijn tijd ver vooruit. In andere middeleeuwse wetenschappelijke werken speelden dogma’s een belangrijke rol. Ook kwamen daarin fabeldieren en astrologie voor. Frederik werd door zijn tijdgenoten als een ketter en een hedonist beschouwd. Na zijn dood werd zijn werk eeuwenlang genegeerd.

Lod 9 gaat op de 7de kruistocht. 1248 - 1254. Naar Egypte. Willem van Dampierre gaat ook mee. Margaretha sponsert met 100.000 pond.Blanche, 60 jaar, wordt weer regentes. Lod 9 is dolop zijn meegereisde zwangere vroue. ROMAN DE LA ROSE is een gedichtenbundel over de liefde. Mateloos populair tot de Renaissance begint.

Ze overwinteren in Limasol, Cyprus. Het is een feest. In 1249 gaan ze naar Egypte, Damiate geeft zich snel over. DE Turken worden verslagen en ze gaan wonen in het huis van de sultan. 2500 ridders, 5000 boogschutters en heel veel nog meer. De moskeën worden kerken. Ze moeten 5 maanden wachten i.v,m. de stand van de Nijl.

Inmiddels wil de paus Innocentius IV de graaf van Holland tot koning/keizer kronen. In de Dom van Aken, bolwerk Karel de Grote. Frederik Barbarossa had hier veel in geïvesteerd. DE mozaïeken zijn naar het voorbeeld van Ravenna. De kroonluchter met 48 kaarsen is immens en stelt het Hemelse Jeruzalem voor. Er wordt een replica van de Keizerskroon gebruikt.

Populair is het bok van FLORIS ENDE BLANCHEFLOOR dat door Diederic van Assenede in 1260 in het Nederlands vertaald is. Stamt uit 1160 Frankrijk en is een ridderroman waarin Christenmeisje en Moslimjongen iets gezelligs hebben. Mooie Oosterse tuinen.

Inmiddels zijn er hulptroepen onderweg. Wel veel last van wrede bedoeïnen die aanvallen doen. In 1249 bevalt Margaretha. Inmiddels wordt er slaggeleverd bij Mansoera ( Overwinnaar ). Robert van Artesië maakt een blunder en valt onbezonnen aan, komt klem te zitten. 300 ridders dooe, inclusief Robert. Lod 9 valt aan, wordt gepakt en bevrijd en ontsnapt door een rivier over te zwemmen. De rivier ligt vol doden, vis ( aal ) besmet en er breekt buikloop uit. DE aanvoer van vers voedsel wordt geblokkeerd. Lod doodziek en gevangen. Men moet het Christendom afzweren, anders dood. De leiding wordt met losgeld bevrijd: Damiate en 5 miljoen....1 gijzelaar blijft achter, broer van Lod.9.. Alle zieken worden vermoordZoon Jan reist terug met kooplieden.

H 14.

Men vlucht naar Akko.

De 7de kruistocht mislukt, met name ook door het zgn. Griekse vuur. EEn wapen spuit vloeistof ontwikkelt in Byzantium ( 693 ). De samenstelling is altijd geheim gebleven.

Het christenmeisje Blancefloer en de moslim-koningszoon Floris groeien van jongs af aan samen op aan het Spaanse hof. Als de koning, Floris' vader, hoort van hun heimelijke liefde wil hij het meisje uit de weg ruimen. De koningin stelt een list voor: Floris gaat uit logeren en ondertussen zal Blancefloer door kooplieden worden meegenomen naar verre streken. Een schitterend graf moet Floris doen geloven dat zijn geliefde dood is. Floris ontdekt het bedrog en besluit Blancefloer te gaan zoeken.

In Babylon aangekomen, weet Floris uiteindelijk langs de wachters te komen en verstopt in een bloemenmand binnen te dringen in de toren waar Blancefloer wordt vastgehouden door de emir. Wanneer de emir Floris bij Blancefloer in bed betrapt, wil hij hem doden. Het komt echter tot een rechtszitting, waar de sterke liefde tussen de twee jonge mensen de aanwezigen roert: Floris en Blancefloer mogen blijven leven. Wanneer het bericht komt dat Floris' ouders zijn overleden, keert het jonge paar naar Spanje terug. Beiden worden daar gekroond en Floris laat zichzelf en heel zijn volk dopen. Ze krijgen een dochter, Berte met de grote voeten, die op haar beurt de moeder zal zijn van Karel de Grote.
Bron: literatuurgeschiedenis.nl

1250. Lod 9 gaat naar Akko en vindt daar zijn vrouw en baby Jan. Iedereen is uitgeput en de hospitaalridders hebben handenvol werk. De roep om naar huis te gaan is groot, maar Lod besluit nog een jaar te blijven. Sommigen, waaronder Willem gaan wel naar huis. Er komen verse troepen uit Griekenland. Lod ergert zich aan zijn gokkende broers en gaat zichzelf steeds eenvoudiger kleden.

Margaretha mist Johanna en hoopt op Willem. Juristen verzamelen gegevens over huwelijk met Bouchard. Willem gebroken, maar herstelt in de lente. Valkenjacht met zoons. Vertellen over Damiate. 1251 Toernooi. In Engeland en Rome verboden. Hier niet. Margaretha heeft nog altijd stijl. Willem met hijskraan op zijn paard. Beide berijders vallen. Vertrapt door paarden. Willem was dood. Zondebok gezocht: Avesnes ? Nu Beatrice ook weduwe.

1252. kleinzoon Boudewijn geboren. Wederzijdse trouw van andere zoon ( Gweide van Dampierre, alias de Leeuw van Vlaanderen ) aan Franse kroon. Maar de Duitse koning Willem II, graf van Holland weigert. En kiest voor Jan van Avesnes. Willem II gaat Margaretha pesten in 's- Gravensande. De latere hofwijver.

1252. Fred II dood. Naar de hel !

Willem II bouwt verder in de duinen. Vergulde dakpannen. 's- Gravenhage ontstaat. Aan de Schie Norbertijnenklooster. Pogingen om Zeeland te claimen. DE VOS REINAERDE ontstaat..

Het laat zien dat je niet alles moet geloven wat de ander zegt. Het verhaal heeft een open einde als Reinaert vlucht. Geschreven in de buurt van Hulst.

Willem II betaalt zijn schulden niet en vernedert haar. Hij bedreigt haar ook. Tijdens de Rijksdag pakt hij haar al haar gebieden af in Zeeland en Vlaanderen. Jan van Avesnes opvolger. Moeder zou bigamiste zijn,.

Deze eist alle gebieden op.

Veel meelopers om Willem te behagen. Belooft Jan van Avesnes de Duitse koningskroon.

Noodkreet naar Innocentius IV. Hij negeert het. Is met Inquisitie bezig. En kiest ook voor de koning.

Margaretha komt in actie: oorlog nodig. Verzameling Handelskoggen. Troepentransport. Veel edelen sluiten zich aan om het onrecht te bestraffen. Ze geeft veel geld uit. Belastingen te groot. De hertog van Brabant bemiddelt. Slager wordt gedood, 6 zoons beginnen opstand, vermoordden belastinginners.

Franse hulptroepen komen erbij.

1253

De landing van de Vlamingen in West Kapelle wordt een ramp. In het water staand openden de Hollandse ruiters de aanval. Een slachting. Overgave. 50.000 doden.gevangenen uitgekleed. Vernedering ! Floris gewonnen. Gaweide en Jan van Dampierre gevangen. Bij Jan van Avesnes. Plunderaars slaan toe op slagveld.

Margaretha blijft in Brugge in de burcht.Willem II wil dat ze zelf komt om te onderhandelen en te buigen. Zij weigert en gaat naar het Franse hof. Blanche was dood. 1252. Begraven in de St.Denis. Gekleed in habijt en koningskleding. La Reine Blanche onnavolgbaar.

Karel van Anjou was nu regent. Lod 9 nog in Sidon.

Ontvangt Margaretha. Karel kent haar overleden zoon. De paus laat Margaretha vallen.

Ze krijgt een leger, maar Henegouwen naar Karel. 1253. Dat was echter ook land van Jan van Avesnes en koning Willem.

H 16.

De Engelse koning vaart met 300 schepen om Gascogne / Aquitanië te verdedigen tegeneen oprukkend Castilië.

Inmiddels verblijft Lod 9 in een soort religieuze roes. In Sidon reciteren naar God en Jeruzalem.Hij moet wel terug naar Frankrijk. Hij was inmiddels 6 jaar in de woestijn. Hendrik III erg actief. Jeruzalem en Damiate nog of weer aan de Saracenen. Ongerust over oorlog over Henegouwen. Margarite wel terug, haar kinderen zien. Karel van Anjou stuurde geen hulp. Lod 9 stuurt een gezant naar de Mongolen. Wel verbond met Egypte en verdedigingswerken in Jaffa en Sidon. 1254 Pasen. Terug. Hij krijgt van de sultan een olifant.

Verbond met de Mongolen uit Karakorum tegen de Turken. Lod 9 heeft geen echte belangstelling voor Margerite en kinderen. Choisier bemiddelt. Op de terugreis lopen ze vast op een zandbank. Schip Monjois beschadigd. 800 opvarenden. Brand aan boord. Margerite assertief. 1254. De Provence. Bedevaart Lod 9 onderweg. Welkom in Parijs.

Henegouwen grotendeels bezet door Karel van Anjou. Valenciennes weigert. Henegouwers tegen. Karel speelt later bij Dante een hardlerende ziel. La Noir wint. Jan van Avesnes

en WillemII houden huis in Henegouwen. Margaretha onterfd. Middelburg en Alkmaar krijgen van de Duitse koning stadsrechten. Ze mogen muren bouwen. En Friezen in opstand.

Paus helpt Margaretha door Vlaanderen en Henegouwen onder zijn gezag te plaatsen.

Kardinaal Capuce, een vriend van Jan van Avesnes moest beslissen. Zonen niet vrij. Losgeld !

Lod 9 terug. Capuce wapenstilstand. Karel houdt Henegouwen. Gaat nu naar Jan van Avesnes. Karel terug naar Parijs.

Castilië en Engeland sluiten vrede. Gascogne naar Hendrik. Zij reizen over land terug naar Parijs. Vriendschappelijke kerst. Hendrik laat aanspraak op Poitou en Normandië los. Beiden genieten van de Notre Dame en kapel. Het lichtspel. Lod draagt een boetegordel van grove stof om zich met Jezus verbonden te voelen ( Cilicium - vroeger van staal met scherpe puntjes / zelfkastijding voor zonden ). Lod 9 geeft hem zijn olifant, die in Engeland voor veel verbazing zorgt. Sterft 2 jaar later in de Tower ( teveel wijn ).

Nieuwe paus Alexander IV. Moet Willem II tot keizer kronen. 1255. De rijksregalia moest hij eerst ophalen. Alle Duitse vorsten onderwerpen zich. Maar de West-Friezen blijven opstandig.

Hij wilde over het ijs naar de Friezen.

Belangrijkste onderdelen

Keizerskroon: De meest iconische, een diadeem met opstaande banden.
Rijksappel: Een bol met een kruis, symbool van de heerschappij over de wereld.
Scepter: Het symbool van keizerlijk gezag.
Rijkszwaard: Het zwaard van de keizerlijke macht.
Heilige Lans: De Lans van Mauritius, een relikwie met grote symbolische waarde.

1255. koningin ging naar Burcht Trifels, Rheinland Pfaltz. Daar lagen de spullen. In de Koningskapelle. Koningin ging daar kijken. Overval door roversbende. Herman van Rietberg was de leider. Gevangen. Vlucht naar Worms. Hoge losprijs.

Willem rijdt vooruit. Over het krakende ijs. Toen brak het is. De boerensoldaten sloegen hem dood. Oei ! Schrik dat dit de keizer was. Ze begraven hem in de grond onder de haard.

Wak ging dicht. Willem verdwenen. Fijn voor Margaretha.

Willem werd niet teruggevonden en dus geen monument met hem daarin.

Holland nu weer klein graafschapje.

Lod 9 gaat orde op zaken stellen. Jan van vesnes krijgt Henegouwen en losprijs voor halfbroers. Margaretha Vlaanderen en losprijs betalen. Edicht van Peronne.Margaretha bouwt burcht in Zeeland voor het geval dat en Jan blijft op wraak zinnen.

Intussen groeit in Brabant de stad Brussel met zijn St.Michaelskathedraal. Maar van hem zijn geen relieken. Die zijn er wel van St.Goedele ( 680 -714 ). Dienstbaar aan armen en zieken, maar niet religieus. Door haar wordt het een bedevaartsoord dat veel geld oplevert voor de bouw. Patrones van de kathedraal en Brussel.

Als nieuwe Rooms Duitse koning valt de aandacht op de Engelse koningszoon. Richard van Cornwall. Ook Alfons 10 van Castilië en Aragon is kandidaat. De paus, Lod 9 en Margaretha steunen hem. Jan van Avesnes steunt Richard. Resultaat: 2 Duitse koningen. Inmiddels worden Margaretha's zonen vrijgelaten Ze zien er slecht uit. Een mist zijn benen. In 1257 wordt Jan van Avesnes ziek en sterft. Broer Boudewijn verzoent zich met zijn moeder.

In 1258 raakt Margaretha gefascineerd door de latere heilige Bonaventura.

De heilige

Bonaventura ( 1221-1274) was een Italiaanse franciscaanse theoloog, filosoof, bisschop en kardinaal, bekend als "de tweede stichter van de franciscanen" en een grote kerkleraar. Hij was een sleutelfiguur in de middeleeuwse scholastiek en mystiek, studeerde in Parijs en was een belangrijke geleerde die het Tweede Concilie van Lyon voorbereidde.

In 1258 ziet het Stabat Mater ( De Moeder Stond ) het licht.

Jan van Dampiere, de minstreel, geniet niet lang van zijn vrijheid. Hij bezwijkt aan de kwellingen van het gevang. Ook Thomas, oom van Europa sterft. Hendrik van Brabant wil de vrede vieren met een feest en een toernooi. Daar sneuvelt favoriet Floris de Voogd.

Floris V van Holland is nog een klein jochie, die ook zijn moeder heeft verloren. Tante Aleid van Avesnes adopteert hem.

Gaweide van Vlaanderen reist naar Alfonse X. Goed ontvangen in het Alcazar ( vesting ). Hij hoort er de liederen over El Cid en de strijd tegen de Moren. Hij is tegen Cornwall als Duitse koning. Alfons componeert ook: Cantidas de Santa Maria.

Gaweide, met een Spaanse lening van 500 zilvermarken ) gaat ook langs bij Lod 9.

Terug in Gravenstein wordt het succes van de reis gevierd. Maar Margaretha is nu ineens voor Richard, net als Brabant en Trier. Richard dreigt Cornwall te verliezen aan Simon de Montfort ( Leicester ).

1260.

Wie wordt keizer ? Alfons heeft een mystieke ervaring die hij omzet in liederen. Dan verliest hij zijn vriend de paus. De nieuwe Urbans IV wil ze beiden in Rome om te keuren. Dat lukt niet. Constantinopel is veroverd door de Grieken. Nicea en Genua verdrijven Venetië op zwak moment.Orthodoxe kerk terug. Einde Latijnse Rijk. Boudewijn 2 vlucht. Vergeet kroon en zwaard. Generaal Keizer Alexios komt. De poorten gaan open !

Schisma nu een feit. Heroprichting Byzantijnse Rijk. Ikonenschilders.

Latijnse Rijk duurde 57 jaar. Lod 9 heeft pijn. Alles voor niets.

Jacob van Maerlandt komt in beeld. Vertaler en schrijver van van alles en nog wat. Hij schrijft poezie onder de vleugels van Aleid van Avesnes en assisteert bij de opvoeding van Floris V. Vooral zijn boel over Alexander de Grote wordt bekend. Hij vertaalde ook in het Diets. 1260. Ook over de Trojaanse oorlog. Bestudeert de klassieken ( Aristoteles ). Beschrijft vreemde culturen ( Saracenen roepen Mohammed aan ) dieren, etc. Hij raakt los van zijn tijd ( Renaissance ).

In Holland is verzet van de edelen tegen Aleid. Er is een zeer strenge winter, Er wordt gewerkt aan dijkversterking en aan de Schie komt een Donjon.

Melis Stoker is de schrijver over deze geschiedenis.

Otto van Gelre tegen Aleid, die een oorlogsvloot organiseert, maar in 1263 verslagen wordt. De voogdij van Floris V gaat naar Gelre. Corruptie, ergernis en hebzucht waart rond. Brederode en Van Amstel roeren zich. Gaweide laat 16 wettige kinderen achter en Bonaventura sterft in 1275.

In 1244 was Jeruzalem ggevallen, Akko in 1266, Antiochië in 1268. In 1270 start de 56 jarige Lod 9 de 8ste kruistocht. Gaweide en 2 zonen gaan mee. Margaretha 75 en nog vitaal. Ze vertrekken vanuit de Notre Dame. Margerite blijft achter. Edward Langbeen wel mee.

Relieken mee. St. Waltrudis onthoofd, zodat niet alles in een keer gestolen kan worden. Reis naar Tunis in hoop op steun sultan ! Sultan bekeren en dan samen verder. Waanidee van Karel van Anjou. Foute keuze.De haven wordt ingenomen maar de hulp van Karel blijft uit. Saracenen in de aanval, dysenterie, hitte, pest. Leger gedecimeerd. Weg per stinkende boten zonder voorraad. Lod 9 ziek en sterft. Als Karel in Tunis komt zijn er overstromingen. Gaweide en zonen ontsnappen ( voorraad oke ). Filips III koning. De ingewanden van Lod 9 blijven op Sicilië. Zijn botten gekookt en mee naar Parijs. Ook Karel terug.

Onderweg een storm: 40 oorlogsschepen zinken. Thibaut van Navarra en vrouw besmet/ Dood. Langbeen gaat naar Akko. Lod 9 begraven in St.Denis.

De kruistochten zijn voorbij !!!

Margaretha treedt af, vrede tussen Vlaanderen en Holland. Graftombe in abdij. Zij heeft een enorm nageslacht. 1278 wordt Gaweide graaf. De prinses van Constinopel laat een geweldige erfenis achter: 300 hospices, abdijen, bezittingen, nageslacht. Ze blijft de prinses van Constantinopel.. Marioa van Dampierre ( non ) zorgt voor haar. In 1280 sterft zij. Gaweide doet mee aan de Guldensporenslag in 1302. Hij sterft in 1305 .

Review.

Regelmatig werd ik knettergek van de vele namen, nummers, wisselende partijen en belangen. Een keer wilde ik er echt mee stoppen.

Nu het boek ,dit project klaar is kan ik niet anders zeggen: wat een prachtig beeld van deze tijd werd er geschetst aan de hand van deze 2 vrouwen. Verwierf zo ook kennis over de latere kruistochten en Constantinopel, Damiate, Akko, etc.

Voorde liefhebber een aanrader.

artohotze

zondag 28 december 2025

Nieuwe schilderijen.

woensdag 24 december 2025

Johanna en Margaretha van Thera Coppens.

Over mij

Blogarchief