dinsdag 26 mei 2026

Lied der Revolutie door Russell Shorto

 

Vrij recent beluisterde ik de voordracht die Maarten van Rossum gaf over Lenin en Stalin. Door hier kennis van te nemen krijg ik meer zicht op de houding van het huidige Rusland, met name ten opzichte van de Oekraïne.

En ook in de Verenigde Staten rommelt het aan alle kanten. Vandaar dat ik dit boek ga lezen, nou ja beluisteren om te zien hoe het zo gekomen is als dat het is. Het boek is lijvig, net als de geschiedenis. Gewoon beginnen. Het boek beslaat de periode 1700 - 1830.

In een tijdperk waarin de grondbeginselen van de Verenigde Staten meer dan ooit onder druk staan, kijkt Russell Shorto terug op de periode waarin deze beginselen werden gevormd. Hij doet dit aan de hand van het verhaal van 6 hoofdpersonen ten tijde van de Amerikaanse Revolutie ( 1765 - 1783 ).

Een native American Cornplanter ( Irokees opperhoofd, strijder, jong, filosofisch ), een Britse aristocraat ( Lord George Sackville Germaine , minister van oorlog en kolonie ), de eerste president George Washington, een vrouw ( Margareth Cochlin, een feministisch ingestelde dame die heel veel meemaakt ), en een ongeschoolde arbeider ( Abraham Yates, schoenmaker, smid, burgemeester, parlementslid ). Venture Smith ( prins in Guinee, Slaaf in Amerika, vrijgekocht en beroemd geworden ).

George Washington.

Cornplanter Abeel

Abraham Yates

Venture Smith 

Margareth Cochlin.

Lord George Sacksville Germaine.  

 Cornplanter sluit met de Britten een verbond tegen de Amerikanen. Hij ziet het conflict als een familieruzie en neemt het van afstand waar. Hij is ook en bloedorstige strijder en filosoof. In 1777 worden de Britten bij de Slag van Saratoga, aan de Hudson, verslagen.

De Slag bij Saratoga wordt door veel historici beschouwd als veruit de belangrijkste veldslag die tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog plaatsvond. Reden genoeg om dit keerpunt in de Amerikaanse geschiedenis eens onder de loep te nemen:

Na meer dan honderdvijftig jaar Britse dominantie groeide in de kolonies aan de Amerikaanse noordoostkust de onvrede tegen de Engelse overheersers. Een misnoegen dat in 1775 uitmondde in een regelrechte opstand die het begin inluidde van de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd.

De Britse regering die de rebellie met lede ogen aanzag besloot militair in te grijpen. Een troepenmacht onder leiding van generaal William Howe (1729-1814) moest vanuit het zuiden via de Hudsonrivier noordwaarts oprukken, terwijl een tweede troepenmacht aangevoerd door generaal John Burgoyne (1722-1792) vanuit het noorden zuidwaarts zou optrekken om zo ter hoogte van Albany in de staat New York de opstandige kolonisten in de tang te nemen.


Door blunders in de strategie werden de Engelsen verslagen, 5000 Engelsen krijgsgevangen en er kwam een grote boost voor de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Hierboven de overgave aan George Washington.
 
Washington was een plantagehouder in Virginia. Hij was 47 toen hij op zijn top was. Hang naar perfektie te midden van zijn "sans culottes leger". Hij werd door het Britse leger afgewezen, maar kreeg nu alle aandacht, eer en status. Altijd in een mooi uniform op een mooi paard.
 

In 1650 kwam Rene Descartes ( 1596 - 1650 ) met zijn Rede. Kennis baseren op menselijk denken en gezond verstand. Tot dan toe was alles collectief. Nu kwam het individu centraal te staan......dat leidde tot nieuwe inzichten......tot vrijheid.
Alle mensen zijn vrij geschapen. Weg met de beperkingen, slavernij, discriminatie.
 

Het verhaal begint in het groene Engeland in een zgn. Calender House.
365 ramen,12 schoorstenen,52 kamers, 7 buitendeuren.
Erg populair in de tijd van Elisabeth en Victoria. Het staat voor orde en regelmaat. 

 
George Washington 
 heeft het na de dood van zijn vader lastig. Geld gaat naar eerder geboren kinderen ander huwelijk, zijn moeder is geen prettig mens. Wel krijgt hij 10 slaven ( ca. 1730 ). Hij wordt een veredeld kamermeisje . Ook is geen geld voor een studie. Zij hebben in Virginia een tabaksplantage. Veel vraag naar tabak ( ook medicinaal ). 
 
George houdt zich bezig met jagen en vissen. Hij woont in een huis op een heuvel. Popes Creek Plantation ( Wakefield ) . Potomac. Het oorspronkelijke huis is afgebrand.
 
  
 
 Ondanks dat hij niet kon gaan studeren in Engeland, ging hij zich toeleggen op Latijn, Grieks en Frans, wiskunde, astronomie en cartografie. Ook is er veel belangstelling voor omgangsvormen. Een boek van de Jezuïten uit 1595 over beschaafdheid. 101 regels van wellevendheid. Diners organiseren. 
 
Duke George Sachsville 
 heeft het gemakkelijker. Hij verkeert in de hoogste kringen ( de koning ) en gaat met zijn vader naar Ierland. Vader is er Lord-Luitenant. Gezaghebber. Sinds de 12de eeuw houden de Engelsen Ierland bezet. Conflict Protestant- Katholiek. In 1730 is Dublin al een groeistad. Met veel armoede, hongersnood, bedelaars. Zo maakt hij kennis met de echte wereld. Zijn Privé leraar wordt Jonathan Swift, schrijver en satiricus..
Swift schrijft Gullivers Reizen.
 
 
 
 Er zijn in Ierland 3 groepen: De Protestantse Overheid, de Engelsen en de Ieren. De Engelsen heffen belasting die rechtstreeks naar de koloniale expansie gaat. Swift protesteert. De jonge George is secretaris van zijn vader en diens opvolger. Hij is 21 en heeft een visie: een rijk regeren gaat met een strakke hand, niet met tact. Geen affectie, wel efficiëntie.
 
 
 
 
In West Afrika ( Guinee/ Senegal ) 
leeft een zwarte man. Een prins van koninklijke bloede. Hij leeft daar in een herdersdorp. De hele dag met vee bezig. Zijn moeder gaat na een ruzie weg. Hij gaat mee en wordt aan de hoede van een herder toevertrouwd. Er is veel geweld in Guinee. 
 
 
 
Men houdt er ook slaven. Er zijn stamoorlogen. Het Akaanrijk in Ghana was machtig ( vaste woonplaats,lemen huizen, ijzer smeden, goud, slaven ). Met een koning. Strijd met Fulbe ( nomaden, paardenvolk, islamitisch ) Fetu en Fanti.
Tussen 1450 en 1480 komen de Nederlanders, de Engelsen en de Denen naar West Afrika. Zijn richten handelsposten in. Rond 1700 was slavenhandel een topic. In 1737/38 zetten de Denen en Hollanders de Akaan ( Ashanti )onder druk: slavenjacht. Brotiers volk woont noordelijker, heeft geen geweren. Het leger claimt hun koeien en goud. Dat laatste krijgen ze niet. Opperhoofd gemarteld. Ze worden gevangen als slaven of vluchten.

Handelsbetrekkingen tussen Nederland en Ghana ontstonden al in de Gouden Eeuw en worden dit jaar feestelijk gevierd. Want in het pre-koloniale tijdperk werd gehandeld en bedrogen op voet van gelijkheid.

De Afrikanen mengden zand door het stofgoud of koper door de goudklompjes. De Hollanders verdunden de jenever met water en leverden geweren met inferieure snaphanen.
Eeuwenlang hebben Afrikanen en Hollanders in West-Afrika met elkaar gehandeld en elkaar over en weer bedrogen. Maar wel op voet van gelijkheid.
        Want de macht van de Hollanders strekte niet verder dan het bereik van hun kanonskogels. En die kanonnen, geplaatst op grote en kleine forten langs de kust van het huidige Ghana, waren vooral gekeerd naar zee. Ze dienden om Europese concurrenten af te schrikken, al werden ze ook wel eens landinwaarts gericht om een conflict met de Afrikaanse buren te beslechten. Om een versterkte handelspost te mogen bouwen, betaalden de Hollanders een jaarlijkse pachtsom, bekend als ‘kostgeld’, aan de lokale vorsten.

 

Fort Nassau in Ghana. De goudkust.

 
        De Nederlanders droegen de gebieden aan de Guineese kust in 1872 over aan de Britten. Juist aan de vooravond van de ‘Scramble for Africa’ tussen Engeland, Duitsland en Frankrijk trok Nederland zich terug uit een gebied waar het al begin zeventiende eeuw voet aan de grond had gekregen. Dankzij de missie in 1701 van een gezant van de West-Indische Compagnie (WIC), Jacob van Neyendael, naar Kumasi, de hoofdstad van het Ashanti-rijk en net in opkomst als machtig koninkrijk in het binnenland, kunnen Nederland en Ghana dit jaar 300 jaar onderlinge betrekkingen vieren.
        Maar eigenlijk waren de eerste handelscontacten al een eeuw eerder gelegd, met de veel bescheidener kuststaatjes in de Bocht van Guinea. Schipper Barent Ericksz uit Medemblik keerde in 1594 rijk beladen met goud, ivoor en peper terug in Nederland. Dat was het startsein voor een goldrush. Binnen enkele tientallen jaren wisten Hollanders en Zeeuwen de Portugezen, die tot dan toe een handelsmonopolie bezaten in West-Afrika, naar het tweede plan te verwijzen.

 
 
 Frederiksburg is een haven in Virginia. Export tabak ( soms betaling met tabak ). George Washington geniet van het internationale karakter. Hij houdt van feesten en danst o.a. de horlepiep. Van binnen voelt hij leegte. Vader te jong gestorven.
 
 
 
Zijn halfbroer Laurent, vocht in Cartagena en de Caraïben en heeft  veel levenservaring.Hij vertelt verhalen. Hij koopt de vroegere familiegrond en noemt het Mount Vermont ( naar zijn admiraal ). Deze trouwt met een dame uit de schatrijke Fairfax familie. Zij bezitten een groot gebied in Virginia. William Fairfax was gouverneur van de Bahama's. Thomas Fairfax zorgde voor George. George leest de Romeinen, kiest goede kleding, heeft zelfrespekt en heeft een goed voorkomen. Daar hij relatief arm is helpt Fairfax hem: hij wordt landmeter, goed betaald en met de optie land te kopen.
 Zo trekt hij door de busch, ontmoet Indianen die vrolijk worden van alcohol. Hij vertelt over hun manier van dansen: cirkel, vuur. De Ohio Virginia Company wordt opgericht. Helaas sterft Laurence ( 34 ). George krijgt pokken, maar herstelt. Hij is gek op paardrijden en wordtadjudant van het Noordelijk District en daarmee militair. Een huwelijk met een zekere Betty wordt afgewezen ( te lage stand ).
 
  
George Sacksville 
 is inmiddels militair en staat het het leger van de Engelse George II aan de Main in Beieren. 1743. Hij voert het leger van de geallieerden aan tegen de Fransen in de OOstenrijkse Successie oorlog ( Habsburg gedoe ). Hij wint. Sacksville is adjudant van de koning.. Hándel componeert herdenkingsmuziek.
 
 

De belangrijkste composities die Georg Friedrich Händel in 1743 voltooide of schreef, zijn nauw verbonden met de viering van de Britse overwinning in de Slag bij Dettingen.
  • Dettingen Te Deum (HWV 283): Dit is een grootschalig koorwerk, gecomponeerd in juli 1743 om de overwinning van koning George II in de Slag bij Dettingen te vieren.
  • Dettingen Anthem ("The King shall rejoice", HWV 265): Eveneens gecomponeerd in 1743 voor dezelfde gelegenheid.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten