Gisteravond kwam onze boekenclub weer bijeen. Het was zo ongeveer de laatste mooie zomeravond van het jaar en we konden hiervan genieten op het terras van Hikke.
De inzet van deze avond was het boek "De Laatste Kathaar". Na een uitgebreide bespreking werd het tijd voor een nieuw boek. Deze keer kwam Janneke met het voorstel, waar deze 2 bij iedereen de duidelijke voorkeur kregen:
1. Een haas in Huis van Chloe Dalton.
2. Het meisje in de witte kimono van Ana Jones.
Het werd:
Op zoek naar een nieuw boek kwam ik opnieuw uit bij Russell Shorto. Nadat ik met veel plezier zijn Lied van de Revolutie had gelezen / bijna verslonden / kon ik niet anders. Zijn beschrijving van het ontstaan van de Verenigde Staten aan de hand van 6 hoofdrolspelers vond ik erg goed en droeg bij aan een stuk algemene ontwikkeling dat ik grotendeels nog niet bezat en ook een beter begrip van de huidige Verenigde Staten en haar leiders.
Het begint allemaal met Hudson. Henry Hudson ( 1565 - 1611 ) is een Engelse ontdekkingsreiziger en zeevaarder die beroemd werd door zijn reizen naar het Noordpoolgebied en Noord Amerika in op dracht van de Engelse en Nederlandse handelscompagnieën. En dan met name om een route te vinden naar India en China via de Noordpool.
Het is 1540 en in Engeland is sprake van stagnatie. De Renaissance laat op zich wachten en Spanje, Portugal en Nederland maken ontdekkingsreizen. Onder Elisabeth komt daar verandering in, Drake is haar admiraal en Shakespeare gaat schrijven. Zij stuurt Hudson op reis. Hudson overleeft de eerste reis nauwelijks. Loopt vast in het ijs. Mercator zorgt voor nieuwe cartografie. 1569.
1. Op de eerste reis komt hij tot 1000 km van de Noordpool. Geen doorgang. Wel walvissen. Begin walvisvangst.
2. De tweede reis gaat noordoost via Rusland. Mislukt. Teveel ijs.
3. De derde gaat noordwest. Rampzalig. Muiterij dreigt. Geen doorgang.
Het idee ontstaat nu om dwars door Amerika te gaan reizen, wat later ook niet te realiseren blijkt. Grappig is dat dit hele gebied toen West Indië heette. Een zekere Van Meteren steunt Hudson met zijn Company. Hij neemt de bi-polaire man in dienst.
AMSTERDAM
In de 17de eeuw is Amsterdam top of the bill. Gouden Eeuw, gericht op zee en strijd tegen de zee. Zij gaat de concurrentie aan met Spanje en Portugal. Mokum ( Joods ) is een toevluchtsoord voor vervolgden, zoals Descartes en Spinoza. Brede acceptatie van andere culturen en religies.
Amsterdam zal haar weerspiegeling gaan krijgen in Manhattan. Barentszoon probeert hetzelfde als Hudson. Van Heemskerk verslaat Spanje bij Gibraltar. Jan de Hont maakt kaarten en Peter Plantius wijst op zonnekracht ( smelting zomerijs ).
Gaat Hudson Noordoost, Smith gaat Noordwest....door Amerika naar China. Hij strandt in de Cheasepeak rivier. Wel vindt hij New Foundland, waar vriendelijke Indianen wonen, de Delaware, en een overvloed aan pruimen, vogels, vissen. Long Island en New Yersey ontstaan. De handel komt op. En het geweld.
De hoeveelheid huiden en bontwerk blijkt onuitputtelijk. in het gebied van de 3 rivieren: Delaware, Connecticut en de Hudson. Als Hudson teruggaat met zijn reisverslag dan is daar veel belangstelling voor. Het verslag gaat naar Amsterdam. Shakespeare schrijft The Tempest over de reis van Hudson.
Ik 1623 wordt de West Indië Company opgericht.
Piet Hein.
De reis gaat van Amsterdam via Texel via Portugal via Canarische Eilanden via Bahama naar de Nieuwe Wereld. Onderweg veel piraterij. Doel: een eiland in de Hudson. Men stuurt kolonisten , de Indianen zijn coöperatief. Zij verkopen hun land met het idee dat ze het niet definitief kwijt zijn.
Waalse jongeren trouwen met elkaar en gaan er naar toe. Zij werken daar en krijgen land in ruil.Catherine en Joris Rapalje zijn zo'n stel. Ze hebben 11 kinderen en wonen in de Parelstraat op Manhattan. Ca. 1680 wordt Pennsylvanië genoemd naar William Penn.
De kolonisten zijn blij. Rijke voedselbronnen, eikels voor de varkens. Vogels, eenden,grote oesters., veel fruit, rietlanden, vruchtbare grond. Manhattan = Het Kleine Eiland. De rivieren dienen als wegen. Zo krijgt de Mohawk-rivier haar voeding uit de Grote Meren.
De Mohikanen werken goed samen met de Nederlanders. De Mohawks zijn hiertegen. De Mohikanen vragen hulp, maar de WIC blijft neutraal.
In een gebied van ca.200 km doorsnee worden afspraken gemaakt. Handel in bever en otterhuiden. Zeer lucratief. In Engeland sterft James I , na Elisabeth. Charles volgt op. Geen verbetering.
Het WIC is protestants.. Vanuit die religie wilde men de Indianen ontzien, respecteren, eerlijk zijn en geen bedrog. De nieuw baas Verhulst deed het tegenovergestelde. Hij was wreed en onbetrouwbaar.
Peter Minuit komt in beeld. Hij wijst erop dat Europeanen en Indianen veelal dezelfde eigenschappen hebben. ca. 12000 voor Chr. kwamen zij uit Azië naar Amerika ( relatie Mongools ras ). Ze splitsten zich op in heel veel volken en talen.
De verhoudingen waren goed. Manhattan kostte 60 euro aan voorwerpen. Ze kenden geen getekende overeenkomsten. Daar er voldoende ruimte was bleven zij er gewoon wonen.
Peter Minuit is beroemd omdat hij op 24 mei 1626 het hele eiland Manhattan 'koopt' van de Indianen, de oorspronkelijke bewoners van Amerika. Peter betaalt niet met geld, maar met kleine spulletjes, die bij elkaar niet meer dan 60 gulden waard zijn. Het eiland Manhattan is vanaf dat moment ook Nederlands gebied.
Dit veranderde in 1624, toen een groepje Waalse protestanten een nederzetting op Manhattan bouwde. Vanaf dat moment heette het gebied Nieuw-Amsterdam. Minuit is een utopist. Hij brengt veel Zweden naar de regio. De geboorte van Philadelphia. Zelf verdrinkt hij onderweg.
De komst van Charles I in Engeland beloofde niet veel goeds. Hij had wel alles met paarden. Zijn regering was geen succes, want....
Charles I werd na een machtsstrijd met het parlement veroordeeld en onthoofd in 1649, maar zijn arrestatie verschilt van moderne gevallen omdat hij zich overgaf aan tegenstanders. Volgens historicus Bram De Ridder is er onder historici discussie over de vraag wie écht de laatste royal was die opgepakt is geweest. Werd geduid als verrader, tiran, staatsvijand. Wel hield hij van kunst.Intussen stopte de handel in bever en otterhuiden. De Fransen verhinderden dat in Canada.
Ik denk dus ik ben......
Leiden wordt steeds meer een wetenschapscentrum, mede door de vele vluchtelingen. O.a. Descartes. Het ontleden van mens en dier is heel trendy ( Rembrandt - Anatomische les van dr. Tulp ).
Antonie van Leeuwenhoek dacht nog dat sperma een nieuw leven opleverde, maar Van der Donk bracht de eierstokken in.
Galileï stichtte een observatorium en Hugo de Grote ( Grotius ) werd de grondlegger van internationaal recht. Hij passeerde de Bijbel en kijkt naar wat er echt aan de hand is. De diamanthandelaar Van Renselaar stuurt vanuit Amsterdam in Amerika de diamanthandel aan. Er is daar een bestuurder nodig en dat wordt de jurist Van den Donk.. Hij wordt Schout.
1641. Kieft en De Vries.
dIn januari 1642 vroeg directeur Willem Kieft aan de Twaalf Mannen in de kolonie Nieuw-Nederland toestemming voor een oorlog tegen de Indianen. Dit leidde tot een groot conflict over macht en zelfbestuur, wat het begin vormde van de spanningen die in 1643 uitmondden in de oorlog van Kieft. Deze vestigt een streng autoritair gezag op het zuiden van Manhatten. De Vries, veel milder, Hij wil geen juridische rechtspraak, maar militaire dictatuur. Totale macht. De anderen zijn lijfeigenen. Model WIC en VOC. Na een diefstal wil Kieft de Indianen uitmoorden ( niet zeker of het Indianen waren ). Hij stelt een Raad van 12 in, die hij later weer opheft ( te lastig ).
Inmiddels is er ook een valuta crisis. Er verschijnen inferieure schelpenkralen, een betaalmiddel. Hij haat Minuit en zijn Zweden op Zuid Manhatten, maar doet niets. Wel jaagt hij de Indianen van de Raritan ( Delaware ) stam de dood in.
Zeer bloedig ( vergelijking met Alva in Nederland ). De Vries stuurt een pamflet rond over deze misstand, die haaks staat op de Nederlandse tolerantie, die ook beter is voor de handel.
De daden van Kieft maken veel kapot en de Indianen komen met gruwelijke wraakacties die een zware tol eisen onder de kolonisten. 1642. Renselaar pleegt een aanslag op hem. In 1647 wordt hij ontslagen en opgevolgd door Peter Stuyvesant, gouverneur van Nieuw Nederland. Hij verdrinkt voor de kust van Wales.
Petrus Stuyvesant was een Nederlands koloniaal bestuurder. Stuyvesant was vanaf 1645 directeur-generaal van de Nederlandse kolonie Nieuw-Nederland, totdat deze in 1664 werd veroverd door de Engelsen.
Manhatten is groot. In het noorden raakt Van den Donk euforisch door de overvloed aan huid, herten, vruchten en hout. Hij ziet eindeloos veel mogelijkheden. Ontdekking van de watermeloen.
De Mohawks zoeken steun bij de Hollanders tegen de Hurons en de Fransen. En er is piraterij door Anthony ( De Turk ) en Willem Blauwveld, die ook in slaven handelt. Griet uit Holland start een bordeel. Ze doet het met iedereen, ook Minuit.
De Engelse kolonies waren conservatiever, preutser. Pelgrim Fathers. Calvinistisch. In Manhatten was alles liberaler.
In 1638 is er een Zweedse invasie, ingezet door Minuit, in Delaware. Zweedse soldaten en Hollandse zeelui.
V.d. Donk helpt Kieft bij onderhandelingen met de Mohawks en Mohikanen. Hij wordt rijkelijk beloond met 20 km land. Vanaf nu is hij Jonker. Kieft ontdekt stofgoud op de Indianen gezichten en wil daar meer over eten.
Er ontstond inmiddels een Anti-Kieft beweging. Peter Stuyvesant zou hem opvolgen. Hij verloor zijn been op St. Maarten. Vocht regelmatig tegen de Spanjaarden.
Inmiddels was John Knox in Schotland zijn Puriteinse beweging gestart. Hij vond de Anglicaanse kerk te Rooms. Tijdens een bijeenkomst gooide een vrouw uit protest een stoel: een Godsdienstoorlog begon.
In Engeland namen puriteinse gemeenschappen deel aan een opstand en burgeroorlog, waarin zij zich tegen de regeerstijl van Karel I van Engeland (1600-1649) verzetten. Later, na het herstel van de Engelse kroon, werden de puriteinen erkend als religieuze minderheden, die buiten de staatskerk stonden. Daarmee eindigde hun verzet tegen de overheidsbemoeienis met de kerk. Al snel werden zij introverte groepen, tevreden met de tolerantie, voorzichtig opererend om deze niet in gevaar te brengen. Cromwell speelt hier een rol.
Verschillende Puriteinen weken uit naar de Nieuwe Wereld. Bekend is bijvoorbeeld John Winthrop, een Engelse puritein die aan de basis stond van de oprichting van een van de eerste grote nederzetting in New England: de Massachusetts Bay Colony.
Hij wil het liefst vrede met de Hollanders en samenwerken. Johan Prins is inmiddels leider bij de Zweden. Die bouwen meer forten als gewenst. Een ervan mislukt door muskieten. Een ervan ligt tegen een Hollands fort aan. Een zekere Forster komt naar Manhatten om Stuyvesant te arresteren. Hij wordt zelf gearresteerd.
Veel Europeanen ontvluchten Europa vanwege de godsdienstoorlogen. Manhatten is inmiddels een chaos. Er is geen bestuur, veel uitschot verzamelt zich in Zuid Manhatten. De WIC is negatief. Er zijn veel botsende belangen.
Kieft gaat terug, maar lijdt schipbreuk in het kanaal van Bristol en verdrinkt. Gevangene Merlijn overleeft en wordt zeer actief. Keert terug naar Manhatten. Stuyvesant op het matje en Kieft veroordeeld. Democratie i.p.v dictatuur. Zelfs Willen van Oranje bemoeit er zich mee. Van de Donk is de grote man met zijn Raad van 9. Stuyvesant wil controle, krijgt die niet. Hij arresteert van der Donk en neemt zijn documenten in beslag. Zijn adjunct Van Dinklagen verzet zich en hij komt op vrije voet tijdens het onderzoek. .
In een kerk bijeenkomst overvalt Merlijn Stuyvesant met een brief van de Staten Generaal. Hij zet hem te kijk. Stuyvesant verscheurt het mandaat. Accepteert uiteindelijk woedend de kritiek. Hij had een clandestiene muskettenhandel met Indianen !!!
Van den Donk houdt een "Betoog over Nieuw Nederland. Los van de WIC./ 83 bladzijden met klachten en kwaliteiten en plaatst het ( 1609 ) in historische context: Hudson. Hij wil dat de Staten Generaal een landbestuur aanstelt i.p.v. de WIC, die er een zootje van maakt.
Vrede van Westfalen.
De Vrede van Westfalen betreft twee vredesverdragen die gesloten werden tussen mei en oktober 1648 in Osnabrück en Münster. Deze verdragen beëindigden de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) in het Heilige Roomse Rijk.
Ook betekent het het einde van de 80-jarige oorlog. De Nederlanden een onafhankelijke republiek ( geen vorst ).
Dhr. Pauw reist naar Münster, zoals velen met hem. Sober gekleed als Calvinist.
Sinds de Middeleeuwen is oorlog de normale situatie. Vriend, vijand, verovering, verlies, identiteit, etc.
Hügo de Groot wil dat omkeren: Vrede is de normale situatie en is beter voor iedereen en welvaart. Oorlog is een uiterste optie en daar horen regels bij. Principe van de Verenigde Naties. De Europese vorsten zijn geïnteresseerd . In 1648 begint het seculiere vredesoverleg.
Er zijn heel veel deelnemers en daarna is het FEEST . Heel lang feest. De geboorte ook van de Gouden Eeuw.
Als van der Donk in 1649 in Nederland is voelt hij de verandering en hij voelt zich Amerikaan.
Inmiddels groeit Amsterdam, wordt de grachtengordel uitgegraven en gebouwd: Herengracht, Prinsengracht, Keizersgracht: dure huizen. Amsterdam is zeer multicultureel. Men begint met het bouwen van het stadhuis op de Dam. Later paleis. Schilderkunst bloeit: stillevens, landschappen, schuttersstukken. De Bijbel als motief is uit.
Den Haag, 's Gravenhage is nog een klein dorp dat snel groeit. Met burcht Het Binnenhof en de Ridderzaal. Groei uit tot hoofdstad.
Van den Donk bezoekt de Staten Generaal en pleit voor zijn doelen: kaarten en schetsen Manhatten, geschenken uit Amerika, dreiging Engelsen en Zweden, mis management WIC. Hij wil het systeem veranderen. Politieker maken.
Spinoza en vrienden ( Descartes, de Groot ) komen met een socialistische, communistische maatschappijvisie. Zijn zijn voor gedeeld eigendom, eigen schooltypes, vrijheid van godsdienst. Rond van der Ende komt een groep die het socialisme in beweging zet. 1663.
Inmiddels wordt Charles ! onthoofd. Zijn zoon woont in Honselaardijk. Frederik Hendrik wil de monarchie invoeren door zijn zoon Willem met Maria Stuart te laten trouwen. Mislukt door door Charles ( was zijn dochter ). Er breekt burgeroorlog uit. In1648 sterft Fred. Hendrik.
Zoon Willem is lastig en boos. Wil met leger de macht grijpen en zoekt hulp bij de Fransen. Geen echt succes.
Intussen begint van der Donk een reclame campagne om kolonisten te winnen. Michiel Staal is een bekende drukker. Hondius een graveur.
Donk doet er alles aan om Stuyvesant weg te krijgen als directeur van de kolonie. Deze handhaaft zich nu ook militair en bespiedt de Raad van 9. Hij heeft het druk met de grote instroom en het bewaken van de grenzen. Hij weet afspraken te maken met de Engelsen in het Noorden, maar laat hierbij wel afgenomen land zitten.
1650.
Donk moet even pauzeren want prins Willem wil een staatsgreep plegen en Amsterdam bezetten. Mislukt door slecht weer. Hij wil koning worden en het leger groot houden. Hij sterft weldra aan de pokken. 24 jaar oud.
Donk en Tienhoven proberen de Staten Generaal te overtuigen van hun gelijk. Tienhoven raakt in sex schandaal en verdwijnt naar Amerika. Donk kan vrijuit en wordt gehoord door o.a. Paauw en Johan de Witt. Stuyvesant moet terug/ afgezet en donk kan beginnen met de reorganisatie: wetten zoals in Nederland. Dit vooral ten bate van de investeerders.
Donk viert feest en krijgt erfrecht van zijn bezit in Manhatten, dat nu kan uitgroeien tot een groots vrijhandelscentrum, met godsdienst tolerantie en een Grondwet zoals bedoeld bij de Unie van Utrecht.
Het feest van v d Donck duurt niet lang. Hij was onderweg met zijn emigrerende familie.De situatie verandert. Er komt een zeeslag tussen Blake en Tromp die doorklinkt naar Amerika, waar de WIC als semi militaire organisatie in beeld komt.
Het kwam door Olivier Cromwell die in 1653 via een staatsgreep aan de macht kwam, koningschap afschafte en Karel I executeerde. Hij wordt Lord Protector, dictator. Geen koning. In Ierland richt hij een ware slachting aan. Man met bipolaire stoornis. In 1558 sterft hij. In 1661 wordt zijn lijk alsnog geëxecuteerd. Koningschap hersteld: Karel II.
Terwijl zijn familie naar Amerika reist moet Donk nog 4 jaar in Nederland blijven. Hij is uit de gratie. Als hij belooft geen politiek meer te bedrijven mag hij weg. Hij neemt veel ambachtslieden mee om daar voor hem te werken.
Stuyvesant deelt inmiddels zijn gezag met een stadsbestuur, naar Model Amsterdam ( idee Donk ). De Engelsen beginnen een Ambon pamflet tegen de Hollanders. Engelsen bang, maar Stuyvesant stelt hen gerust: geen agressie naar hen. Als zij het bloeiende Manhatten zien willen zij dat wel hebben voor hun wereldrijk.
Stuyvesant bouwt palissades. De weg erlangs heet: Wallstreet.. De WIC activeert de piratenvloot. Daar hebben de stadjes rondom last van.
Wall Street dankt zijn naam aan een houten verdedigingsmuur die in 1653 door Nederlandse kolonisten werd gebouwd om de kolonie Nieuw-Amsterdam te beschermen. Hoewel de plannen in de vroege jaren 1650 ontstonden, werd de echte muur pas in 1653 geplaatst.
Donck werkt nu achter de schermen. Hij blijft voor velen een held. Hij mag geen advocaat zijn ( is nl. de enige ). De randgemeentes, waar veel Engelsen wonen komen in opstand. O.a. Breukelen, Brooklyn, Hamtstedt ( Haamstede ), Flushing ( Vlissingen ). Hij wordt mediator tussen beide groepen.
In 1654 stuurt Lord Protector Cromwell een vloot naar Boston met 1000 soldaten. Ze belanden in een storm. Johan de Witt bewerkt Cromwell en de vloot keert om.
Inmiddels groeit Manhatten hard. Goed bestuur maakt familieverblijf beter. Straten betegeld en alles wordt goed schoongemaakt. Overal puntgevels en ook kroegen, die meer aan een sociëteit doen denken. Handelaars. KOFFIE rukt op. Zeer multicultureel en tolerant. 100 den produkten van over de hele wereld en openbaar leiderschap. Weeshuis, armenhuis.
Van Tienhoven verdwijnt na bespotting opnieuw. Hij blijkt corrupt. Zelfmoord of Caraïben ?
Bij Fort Oranje groeit Beverwijk, een stadje met een Wild West uitstraling. 1660.
Inmiddels kende Manhatten Grote burgers en Kleine burgers, afhankelijk van hun inbreng. In principe was iedereen gelijk. Elk droeg zijn aandeel bij in het grotere geheel. Bij aankomst werd het burgerschap aangeboden in geld of bevers te voldoen.
Er waren hier geen Gilden. Het WIC was tegen. Zo kon iedereen meerdere beroepen uitoefenen. Het was geen klassenmaatschappij. Wel kende men de term "BOSS". Hij was de leider. Cookies en Coleslaw waren ook typerende woorden. St. Nicolaas, door de Nederlanders gevierd sloeg over naar de andere "landen". Ook ontstond er een verbinding met de Kerst.
Harlem ( Haarlem ) kende wel 6 nationaliteiten en er kwamen veel gemengde huwelijken. Een smeltkroes, waarin geen gelijkheid, maar wel acceptatie en tolerantie geoogd werden. Er waren wel slaven, maar niet veel, sommigen waren vrij. Toen de WIC geld in de slavenhandel zag werd Curacao het distributiepunt.
Stuyvesant moest niets hebben van allerlei religies die niet Calvinistisch ( zijn ideaal ) waren. Joden voorop. Ook de irritante Quakers met hun bekeringsdrang moest hij niet. Zij zaten vooral in Vlissingen en vochten zijn gezag aan op basis van godsdienstvrijheid. De BosFinnen waren wel welkom voor de ontginning van het land.
Intussen rukt hij op naar Nieuw Zweden, dwingt 2 forten tot overgave en krijgt de Delaware rivier in handen. Als reactie wordt Manhatten vanuit alle richtingen door allerlei Indiaanse stammen aangevallen ( vrienden van Zweden ).
Inmiddels, terwijl Holland zwakker wordt, neemt de expansiedrift van de Engelsen toe: Groep van 9 intellectuelen, waaronder Downing ( Downingstreet ) die omschreven wordt als een valse klootzak. Een kwade genius. Cromwell maakt hem ambassadeur in Den Haag, terwijl hij de Hollanders haat. De Engelsen willen Manhatten en de Staten Generaal doet niets. Stuyvesant heeft tropische vogels.
Als Cromwell valt keert hij zich om en steunt Charles II die een losbandig hof maakt. Weg met de Puriteinen. Hij geeft gouverneur Wintrop jr. heel Amerioka, tot aan de Stille Oceaan. Wintrop begint de strijd tegen de Hollanders.
De broer van Charles II, hertog van York, is militair enstrijdlustig. Hij deelt de visie van Cromwell: Brittania rules the waves. Een wereldrijk. In 1661, 1662 worden de Nederlanders uit Guinee en Kaap Verdië gejaagd en begint The Royal African Company een florerende slavenhandel om de plantages te bemannen.
1664.
Opdracht tot kolonisatie van heel Noord Amerika , steeds verder naar het Westen ( de Hudson opvaren, maar daar ligt Manhatten ). Nicols gaat met 4 oorlogsschepen en bedreigt het. Hij eist overgave. Stuyvesant schrikt, weinig defensie en onderhandelt. Het stadsbestuur wil niet vechten en kiest voor gunstige voorwaarden bij overgave. Liet het WIC hen in de steek. Nu doen zij dat. Manhatten is te kostbaar.
De hertog van York stelt zich mild op ( New York ). Men behoudt eigendommen en rechten, godsdienstvrijheid, vrije ingang Hollandse schepen, ambtenaren werken door. 2 supernaties samen op een plek. Een grote eigenheid.
Een voorloper van The Bill Of Rights.
Deze multiculti samenleving vindt men zo bijzonder. Die moet blijven. Het is de motor van de stad. Dit in tegenstelling tot de Engelse gebieden waar de Puriteinen de baas zijn. Soort Theocratie, geen tolerantie, pesten van b.v. Quakers. Juridisch straffen voor geloof. Vanaf 1680 brandstapels.
1673. Manhatten wordt weer door de Hollanders ingenomen. Het is de tijd van zeesuprematie onder Michiel de Ruyter. Ook Suriname wordt veroverd.
Stuyvesant wordt herenboer en krijgt nu meer respect als voorheen. Hij sterft in 1672 . Nichols is heel blij met Manhatten tot hij het in 1673 weer kwijt raakt. New York wordt Nieuw Oranje.
In 1685 wordt James II koning. Hij wordt verguisd om zijn voorkeur voor katholieken. Stadhouder Willem III gaat met 20.000 man naar Engeland en wordt koning, getrouwd met Maria Stuart. Hij is protestant, dat helpt.
De instroom van Engelsen in Manhatten neemt toe, maar ook veel andere Europeanen. Het wordt "een melting pot "( later musical on Broadway ). Er blijft een Nederlandse subcultuur ( Indianen spreken Nederlands ) tot in de 19de eeuw. De Ned. Hervormde Kerk heeft veel invloed. Families als Roosevelt, Van der Bilt, Van Buren.
De schout wordt een "District Authorny".
WAT IS EEN AMERIKAAN ?
De in 1791 afgekondigde Bill of Rights, gaat terug naar Van der Donck. De blokhut doet haar intrede via de Bosfinnen. Manhatten is en blijft de toegang tot Amerika, een poort, een stad met een eigen sfeer en geur. Het Erie kanaal wordt gegraven en men trekt steeds verder westwaarts. Het is een vrije samenleving die een American Dream als optie heeft. Niet geconstrueerd, maar spontaan ontstaan.
Eigenlijk is er door de enorme mix van DNA een nieuw volk ontstaan.
Met de hoop op een beter leven.
Triest: de aanslag in 2001 vindt plaats op de plek waar het dorp ooit begon.
Er waren weer 3 warme dagen op komst en die wilde ik goed gaan benutten. Vandaag viel mijn keuze op de Waterbus en een reis van het Rivium in Capelle aan de IJssel naar Dordrecht Merwede. Het Zalmhuis had inmiddels haar parkeerplaats afgeschermd, zodat er alleen geparkeerd kon worden langs de waterkant.
De loopplank naar de vlonder was door de lage waterstand zo schuin gaan staan dat het voor rollators levensgevaarlijk was geworden. De waterbus kwam mooi op tijd en ik had online een retourtje besteld met korting: 8,70 euro.
Daar de zon niet op het achterdek stond was het interessanter om binnen te gaan zitten, waar volop plaats was. De airco stond in een vriendelijke stand en ik maakte kennis met 6 kleine kinderen die achter mijn stoel Cirque du Soleil opvoerden, ook al waarschuwde de stuurman hen. Ik besloot mij kindvriendelijk op te stellen en sloot al snel vriendschap met een grappig 3 jarig jochie die echt ontkende dat hij mij geschopt had. Zijn hele lijfje bewoog ontkennend.
De reis verliep soepel en al snel landden we op het havenhoofd Dordrecht Merwede, dat waar 3 rivieren samen komen. Het was er zeer bedrijvig en er werd druk gemanoeuvreerd met superlange cruiseschepen.
Ik besloot koffie te gaan drinken in Museum Dordrecht, een minuut of 10 verderop. Maar eerst wilde ik de Kunstkerk zien. Dat lukte wel van buiten, maar niet van binnen. Gesloten ! Onderweg kwam ik een hofje uit 1625 tegen, opgericht door Arends Maartenshof, een regent, om de weduwen van soldaten ( 80-jarige oorlog ) op te vangen. Het was er verboden voor honden. Een Poezehof bij uitstek.
Opvallend waren de zeer oude platanen ( ook uit 1625 ? ).
Dergelijke platanen stonden ook bij het Museum en vormden daar een schitterend bladerdek tegen de felle zon. Ik zag het terras, checkte snel 2 maal gratis in, bezocht de garderobe en het toilet. Een gevoel van vrede en geluk overviel mij toen ik eenmaal buiten zat en voor mij een lieftallige dame uit een warm land mij koffie, taart en slagroom serveerde. Ik vond haar heel lief. Zij mij ook, gezien de reactie. Ja geluk komt nooit alleen.
Nadat ik dit genotsmoment zolang mogelijk in stand had gehouden, besloot ik naar binnen te gaan. Binnen was het koel. Zo koel dat het bijna te koel was. De dame in de shop had zelfs een extra jasje bij zich. Zo koel was zij. Maar kunst verwarmt en dus ging ik op pad.
Zij verkocht wel leuke hebbedingetjes
Er waren veel vrouwen te zien, verfijnde, mooi gebouwd, maar ook heel lelijke qua kleur en make up.
En opmerkelijk: op de afdeling klassieke werken kreeg ik heel veel zin om te gaan zwemmen. Net als Ary Scheffer destijds. Ja kunst kent vele gezichten.
Mijn zwemlust werd ook geactiveerd door de prachtige lichtval in dit werk dat volgens mij van Dhr. Mesdag was.
Langer bleef ik niet bij de klassieken. De bovenetage behandelde het thema Godin van de Nacht. Veel donkere schilderijen in donkere ruimtes en dat met vanavond een zonsverduistering op komst.
Liever naar de Modernen, zoals dit zonnige werk van Dora Tuynman, die ooit in Parijs samenwoonde met Karel Appel en consorten. Daar sluiten mijn eigen vaardigheden meer bij aan.
Het museum kent een grote kindvriendelijke afdeling waar goed gebruik van werd gemaakt. Tal van opdrachten, zoals het zoeken van de tijger. Wat mij lukte.
Inmiddels zeiden de benen dat het tijd was voor iets anders, zoals een broodje Franse kaas met water. Een oppepper voor de terugreis. De temperatuur was inmiddels fors gestegen. Het was gezellig druk op het havenhoofd en na het inschepen was het fijn om op het achterdek te kunnen staan.
Leuk ook om onderweg nog de Ark van Noah te zien. Ja dat waren nog eens regenachtige tijden. Iets wat je je nu niet meer kunt voorstellen.
Mijn dienstbaarheid kon ik ondertussen oefenen door een enigszins door de zon verbrandde moeder en haar zoontjes fotografisch vast te leggen. Op dat moment passeerde er een oud zeilschip met een wel heel luie bemanning.
Bij Rivium verliet ik de Waterbus, beklom de steiger en keek terug naar een mooie dag.
Rotterdam, 12-08-2026.
Henk.
