Toen de Noorse koning Harald Hardråde in 1066 een pijl in zijn hals
kreeg bij York in Engeland, was de Vikingtijd voorbij. Russische en
Britse kronieken schetsten een beeld van een krijgersvolk dat eeuwenlang
rovend, moordend en verkrachtend door Europa was getrokken. Lange tijd
konden we onze kennis over de vroege Scandinaviërs alleen uit deze
bronnen halen, maar recent onderzoek heeft onze opvatting bijgesteld.
Het is zeker waar dat duizenden jonge mannen op plundertocht gingen en
dat machtige hoofdmannen veel land veroverden, maar de Vikingen waren
voornamelijk handelaren.
Met hun ranke schepen beheersten ze de
wereldzeeën, en in Scandinavië ontstonden handelssteden waar kooplieden
van heinde en verre naartoe kwamen. In hun zucht naar grondgebied en
rijkdommen trokken de Noormannen de wijde wereld in. Ze brachten de
Russische rivieren in kaart en ontdekten het continent dat we nu Amerika
noemen.
Vikingen waren experts op het gebied van fauna en voeding.
Rond 1000 werd er gevaren met grote schepen, zgn. Knarren. Niet voor de snelle actie, maar wel voor machtsvertoon koning. De vloten werden ook steeds groter. Een skeit rond 1025 was 36 meter lang. Er werden nieuwe technieken ontwikkeld. Na de 19de eeuw werden ze niet meer gebouwd.
De Kogge komt op. Met een tussendek, zodat de lading droog ligt en 2 platforms om de boot te verdedigen. Het zijn handelsschepen en ze verdringen de Knarr. De Hanze breidt zich zo steeds verder uit en neemt veel van de handel over.
In de 19de eeuw trekken veel jongeren naar de 18 eilanden van de Far Oer, IJsland en Groenland ( het zuiden ervan is groen). In 870 sticht men Reykjavik. Men schrikt van het vele vulkanisme, dat het hele land bedekt met as.
Het bezoek aan Noord Amerika is geen succes. Het is te ver weg en er leven wrede mensen.
New Foundland.
IJsland bevalt beter. Er komt een wetgevende macht en er is zorg voor zwakken (zwervers worden gecastreerd en zwakken mogen zich niet voortplanten ). Er is een wetsberg, waar de wetten uitgesproken worden. Die worden niet opgeschreven, wel onthouden. In zekere zin is dit het oudste parlement ter wereld. IJsland is daarmee relatief vredig.
Erik de Rode wordt verbannen en gaat naar Groenland ( nooit grote instroom ). Het gebied is gering en is snel uitgeput.
VANAF 1300 DAALT OOK DE TEMPERATUUR !
Op IJsland raakt de bomenvoorraad op. Ca. 1230.
Er zijn dichters, die verhalen vertellen, lofdichten maken of spotverhalen. Hij , de skall is ook de PR man.
Sven Gaffelbaard is een geliefd onderwerp. Hij heeft een schip van 45 meter lang ( de lange slang ) met een "gouden draak". Die staat voor onoverwinnelijkheid. Dieren vertegenwoordigen vaak deugden: moed, kracht, wijsheid.
Beensnijders maken sieraden, houtsnijders beelden, smeden wapens en of zilver . Dikwijls met verfijnde details. Barnsteen ( goudgeel ) is kostbaar. Schaatsen van been en luizenkammen. In Schotland staan veel steles.
In de 8ste eeuw ontstaat het runen alfabeth, afgeleid van de Romeinen.. voor de bovenklasse.
865.
Ragnar Lothbrok gaat met 100 schepen naar Engeland ( 1000 den mannen en vrouwen ). Hij maakt gebruik van de onderlinge verdeeldheid van de leiders daar.
Hij rooft in Northumbria, east Anglia, Wessex, Mercia.
Alfred de Grote, kleinzoon van Ecbert en zoon van Aetelstan ( Vikings ) weet Wessex tre behouden. Hij rukt op in 892, bouwt veel burchten, heeft een goed leger en een goede vloot. Zoon Eduard heeft een gemengd leger van Denen en Saksen.
Daar waar de Denen blijven wonen geldt de Dánelog. Wetgeving. Dat gebeurt steeds meer. Jury van 12 mannen om geschillen op te lossen. Ze wonen in langhuizen zonder ramen, met een gat in het dak. Rookvervuiling. Aarden vloer. Kale inrichting. Na 900 richten de Vikingen zich meer op het oosten en komt er rust in Engeland. Nieuwe aanvallen worden afgekocht. In 1002 knikkert koning Athelreth alle Denen eruit. Met veel geweld.
In 1006 rukt Sven Gaffelbaard weer op. Hij plundert Canterbury, Oxford,Londen. Hij verovert Wessex toch. In 1014 sterft hij. Zoon Knut volgt op. Hij regeert heel Engeland in 1019. in 1028 krijgt hij ook de troon van Noorwegen
YORK.
belangrijk vooe de handel en de defensie. Grotere stad.
Wales blijft Keltisch en onaangetast.
Slavernij.
Dat was zeer lucratief, het kon iedereen overkomen, soms ging je mee in het graf ( vrouwen werden eerst volgepompt met zaad van meerdere mannen, zodat ze in het Walhalla vooruit kon. Voor de slavin was dit een eer. Vlak voor de uitvaart werden ze gewurgd door de "Engel des Doods"en kregen een dolk in het hart. de Moren hadden er veel vraag naar. De slaaf was afhankelijk van de wil van de baas. Slecht en vies werk of lustobject./ Wreedheid werd niet geschuwd.
Trouw aan de heer gaf kans op vrijheid. ook als hij stierf.
Onder Olaf de Heilige ging de kerstening door. Er kwamen kerkklokken. AAnvankelijk was er geen Walhalla, maar duisternis. Het christen dom bravht de hemel ( walhalla ) in.
Ragnarok is het laatste oordeel. Duel tussen goed en kwaad. Ultiem.
Er werd steeds meer gereisd naar Kiev en Byzantium. In 988 ontstond de Varangiaanse ( mannen van de Eed ). Garde om de keizer te beschermen. Veel Vikingen, later ook Angelsaksen ( betrouwbaar ) . Harald Hardrada werd de "Laatste Viking"genoemd
Een andere gewoonte was kinderen van dod slaven niet opvoeden maar in het bos achterlaten. nieuwe slaven vangen was lucratiever. In 1000 verbood koning Olaf dit na kerstening.