Mantra's en wereldliederen in Samaya.

 

Op zaterdagochtend 30 maart meldde ik mij om 09.30 uur bij de receptie van het voormalig klooster, nu conferentiecentrum, Samaya in Werkhoven. Doel: een 2 daagse zangworkshop o.l.v. Jan Hendrik Veenkamp. Hij laat ons via een denkbeeldige loopplank aan boord komen voor een tweedaagse cruise om samen met hem heel veel wereldliederen en mantra's te zingen. Sieta is zijn stuurvrouw. Ik noem het ook wel Shanti voor niet zeevarenden.

Een vriendelijke dame heette mij welkom en bood mij de kamer van de voormalige abdis aan. Dat vond ik wel gelijk wat hoog gegrepen daar ik mij meer een novice voelde en zo belandde ik in de Aalbes ( alle kamers hebben daar namen van bomen ), een "room with a view". Het uitzicht bestond uit een polderlandschap en een boom die de komende tijd helemaal zou opbloeien en prachtige vruchten voortbrengen. Kortom: veelbelovend.

Ook was er een goed bed, deels om te slapen, deels voor het nachtelijk doorzingen van "Mbele Mama" en "I Paradisi" of een ander lied dat zich spontaan aandiende.

Daarna ben ik even nieuwsgierig gaan kijken in onze werkruimte van dit weekend: de kapel. De stoelen stonden al klaar met centraal een prachtige bos bloemen. Een veelzijdig boeket. Straks zou er nog een bij komen ( ......wij ).

 Naast deze grootse uitbundigheid was er ook plaats voor eenvoud.

Jan Hendrik was inmiddels bezig met de voorbereidingen. Onze ruimte bestond uit een meer meditatief gedeelte en een deel waarin alles wat maar wilde klinken en bewegen samen kwam. Het beeldscherm hield hier rekening mee en kon moeiteloos om haar as draaien.

Rond het altaar verzamelden zich tal van instrumenten die onderweg ingezet konden worden. Op de altaartafel lag een groot aantal verborgen kwaliteiten in kaartvorm die intuïtief of gewoon heel bewust omgekeerd konden worden. Een vorm van boodschappen doen in de winkel van wijsheid en liefde.

Eventuele kriebels of andere opwellende beperkingen konden met vers bronwater tot doorstroming gebracht worden. Eventueel met een verfrissend smaakje.

 

Tussen het zingen door was er ook tijd voor koffie of thee in de 2 huiskamers, waar geduldige automaten alles aanreikten wat op het menu stond. Deze units waren dag en nacht open, dus wie ook 's nachts behoefte had: de bar bleef open.

En natuurlijk werd er ook gegeten vanuit de vegetarische keuken. De kleurrijke en smaakvolle gerechten werden begeleidt door de kok, die duidelijk trots was op zijn creaties en terecht.

Tussendoor was er ook een expositie te zien. Schilderijen, duidelijk geïnspireerd door het platteland.

Op zich allemaal fijne en mooie randzaken. Het bezielend en soms gevleugeld zingen daar ging het echt om. En dat deden we onder de altijd enthousiaste en intuïtief geleidde Jan Hendrik.

 

Santo santo, And when I rise, Noyana, Nada te turbe, Amor saca amor, En todo amar y servir, O fill my heart, Deap peace, Amor, amor, One by one, Sure as the wind, Niente mi manca, enz. Ze kwamen allemaal voorbij. Als een gestaag voort stromende rivier, soms kalm, dan weer met een stroomversnelling.

 

 

In aanloop naar de Pasen bezongen we het ontsteken van het licht met het lied "als alles duister is, ontsteek dan een licht."........en Bleibet hier und warte mit mir. En wat mooi om dit met vier in onderlinge afstemming bij de piano en met een koor op de achtergrond te zingen.

Om 22.00 uur was het bedtijd met de waarschuwing dat het een kort nachtje zou worden ( overgang naar de Zomertijd ). Volzongen vertrokken we naar onze kamers. Morgenochtend zouden we Pasen vieren, volgens de weersvoorspellingen een pure lentedag met veel zon. Jan Hendrik nodigde dan ook iedereen uit die wilde om voor het ontbijt een ochtendwandeling in de tuin te maken.

Dat viel een beetje tegen: het regende. Het was alsof men nog bezig was met de verbouwing naar de zomertijd. De tuin lag er sappig ( klinkt beter als zompig ) bij en de laarzen en paraplu's waren zeer welkom. Een magnolia die zich net aan het verkleden was werd verrast door plotselinge passanten.

Helemaal achterin waren ook de schapen verrast. Mogelijk ervoeren zij ons met onze opbollende paraplu's als een andersoortige kudde die hun speelruimte betrad. Niet geheel gerust bleven zij op afstand, terwijl wij onder de bomen een "circle of love" trokken. Daarna liepen wij het aanwezige labyrint, waarbij Jan Hendrik ons vroeg op te letten met wat er onderweg gebeurde.

Ik volgde trouw het verloop van het pad met haar vele korte bochten en draaiingen wat mij in dialoog met mijn knieën bracht. Die zijn niet nieuw meer en hadden inmiddels zoveel paden bewandeld, dat........Na stemming ( zij waren in de meerderheid ) werd besloten rechtstreeks naar het einddoel te stappen. Daar ervoeren we de kwaliteit opluchting.

Tijd voor het ontbijt.

Op de gang was een grote hoeveelheid kleine smakelijke eetdingetjes te vinden. Ook weer de vegetarische "worstelworstjes" die zich verzetten tegen opening. Een mes volstaat niet, een schaar wel. Het als geheel inslikken wordt afgeraden. 

Er was voor elk wat wils. Dat leverde dan b.v. deze compositie op:

Inmiddels brak buiten de zon door en deze stuurde zijn licht ook bij ons naar binnen. Tijd voor een nieuwe zangdag.

Een van de wonderlijke gebeurtenissen tijdens een reis als deze kunnen de dikwijls  onverwachte ontmoetingen zijn. Ik ontmoette oude bekenden en vrienden en veel mensen die ik nooit eerder had gezien. Met namen heb ik dan moeite, er zijn zoveel indrukken tegelijk, tenzij ik ze koppel aan ervaringen. Het uitwisselen van schrijfervaringen, b.v. Of het elkaar toezingen dat het mij/ons aan niets ontbreekt of een onverwacht intens duet. Het ervaren van dezelfde humor, waarin speelsheid tevoorschijn komt. En mijn Aalbes toevallig naast de Appel staat.

En ja, dan wordt ook de naam onvergetelijk en is het alsof je elkaar al jaren kent. Breng je dan ook nog een van mijn lievelingsmantra's mee naar Jan Hendrik..................

Ook verrassend vond ik de man die de broer van Jan Hendrik zou kunnen zijn en zie: hij speelde ook accordeon en danste ook. Een mooi duo.

Of de plotselinge surprise voor een jarige: de Russische variant van "Lang zal zij leven": Nogajaletha, dat uit volle borst gezongen werd terwijl zij de kring rond ging waarbij onderling geschenken met een hoog liefdesgehalte uitgewisseld werden. Onvergetelijk, ook voor haar.

Ra Ma Da Sa.

Jan Hendrik neemt plaats in het midden van de zaal en nodigt ons uit om rondom aan te sluiten. Er ontstaat beslotenheid. Hij opent zijn harmonium, de eerste karakteristieke klanken vullen de ruimte. Tijd voor deze healing mantra. Voor mij voelt het alsof ik hier op heb zitten wachten. "Het" raakt mij opnieuw. Eerder in Savita had ik er een bijzondere ervaring mee en die dient zich opnieuw aan. De sfeer, de klanken, de stem van Jan Hendrik, de stemmen van allen en de veelvuldige herhalingen..........voor mij raakt het aan iets groots, iets oneindigs terwijl het tegelijkertijd ook raakt aan nietigheid te midden van dat alles. Een van de schatten van dit weekend. 

Een haiku:

Klinkt Ra Ma Da Sa

Het oneindige dichtbij

Heel even aanraakbaar

Na de lunch , met salade en soep, begon het einde van onze reis al weer in zicht te komen. Jan Hendrik legde op zijn bekende en mededogende wijze uit dat de loopplank weer uitgelegd zou gaan worden. Nu al ? Misschien is het een optie om een volgende keer de loopplank op de kade te laten en erop te vertrouwen dat alles goed komt. Ter verzachting van alle afscheid gingen wij.....zingen. Tot de laatste klank weer klonk.

Jan Hendrik en allen, hartelijk dank voor deze bijzondere Paasviering en tot ziens,

Henk van der Veen, Werkhoven / Rotterdam, april 2024.

Uit het schrijfcafê: De grens.

 Vanmiddag kwamen Marjanne, Theo en ik weer bijeen voor het maandelijkse schrijfcafé bij Janneke. Na een "kennismakingsrondje" met thee en stroopwafels werd het tijd om aan de slag te gaan. Janneke had een zgn. ruitgedicht voor ons me als titel: Grens. Vervolgens was er ruimte om in allerlei richtingen te associëren en zo de insteek van mijn verhaal te vinden.

Het werd: GRENZELOOS. "Daar was laatst een meisje loos, die wou gaan varen, die wou gaan varen als Lichtmatroos. Bij het klimmen in de mast ( het was inmiddels een donkere nacht ) kwam zij een dronken grenswacht tegen die uit volle borst zong. Zij herkende het onmiddellijk: "Daar was laatst een meisje loos, die...........Zij voelde zich gelijk thuis en gezien. Met haar tweede stem ( van haar moeder gekregen ) galmde zij met de wat wankelende grenswacht mee. De wijde zee leende hen een gewillig oor.

Een oplettende garnalenvisser hoorde haar lokkende klanken en gaf Pjotr, zijn Oekraïense stuurman, opdracht om onder zeil te gaan in de richting van dit fascinerende geluid. Intussen bleek het meisje niet alleen meer loos. Er was eerder sprake van dat zij helemaal los ging. In de hemel boven haar vormden en dansten de sterren een polonaise. De grenswacht viel nu stil. Hij had kippenvel en hij voelde een warme gloed opwellen in zijn tot dan toe onderkoelde borst. Iets dat hij gemeen had met de garnalenvisser. Nooit had hij tijdens zijn drink-gelach uitzicht gehad op een engel en nu hing er daar een onder hem.

Op de kotter raakten beide zanggevoelige mannen inmiddels zo stoned als een...........zo stoned, dat ook de zee erbij ging liggen om het te ervaren. Ook de maan, in het eerste kwartier, begon vol te schijnen en toonde zichzelf en het meisje in hun volle overgave. Ja, zij voelde zich nu echt een Lichtmatroos en Grenzeloos.

Theepauze.

Na de pauze konden we kiezen uit een aantal wijze spreuken. en die dan als insteek gebruiken voor een vervolg. Ik koos voor:

Wees dapper en neem risico's

Niets kan ervaring vervangen.

Inmiddels had Pjotr op bekwame wijze de kotter naast het grote schip gelegd. Hij las de naam "De Muzieksalon", maar wist niet wat het betekende. Ik wel. De visser gooide een enterhaak over de rand en klom naar boven. Steeds dichter naar zijn doel. Het meisje zong nog steeds zo mooi dat aan land de bomen spontaan bloesems gingen dragen. Hij wilde naar haar toe en daar hij van wanten wist, bestormde hij dat, gek van de liefde. 

Soms was het zo erg dat hij zijn vingers in beide oren stak om wat meer bij zichzelf te kunnen blijven. Daarmee nam hij wel een risico: hij viel achterover naar beneden in een grote bak met pek. Moeizaam kwam hij overeind en begon opnieuw als een kleverige, zwarte duivel. Nieuwsgierig naar de harde klap kwam het meisje hem tegemoet, zacht neuriënd. Zij probeerde zijn gezicht te ontmaskeren, maar kwam door de de dikke laag pek niet verder dan een grote neus met twee dichtgeslibde gaten. Hij sloeg zijn tere, nou ja, beteerde armen om haar een, maar kon niet voldoende lucht krijgen. "Vinger in neus" murmelde hij ergens van binnen uit.

Op dat moment liepen beide schepen op de rotsen en zonken. Boven in de mast zong de grenswacht: "Daar was laatste een meisje loos,die..........het ebde geleidelijk weg in de nacht, de sterren en de maan gingen naar hun oorspronkelijke stand. 

Wat een mooie toepasselijke spreuk ! 

Henk,, 8 maart 2024.

Nieuwe schilderijen 2024.

 

2024. 

Maart

27 maart. 

Schildersochtend op de Zernikeplaats. Thema: bomen.

De eerste is geïnspireerd door Matthew Wong. In dit geval mijn variatie met de combi van dichtbij en veraf. Het tweede schilderij, waarvan de rechtse de oorspronkelijke is, is omgekeerd - mogelijk mede door de gerichtheid - voor mij krachtiger.

 

16 maart. 

Vanmiddag weer schildersmiddag met als thema : lente. Het bracht deze 2 schilderijen voort:

Februari

 Ook dit jaar vloeit de verf via kwast en paletmes op het doek. Ik werk vrijwel altijd op het formaat 50 bij 60 cm. Met acrylverf op zwaar aquarel- of acrylpapier. Af en toe werk ik ook met collages, waarbij ik delen van oude schilderijen plaats in een nieuw geschilderd landschap. Dit geeft dikwijls een verrassende nieuwe werkelijkheid. 

 

januari 2024.

Bij dit al wat oudere schilderij voelde ik ontevredenheid. Strakke geometrische vormen. En dan ineens vliegen de paletmessen over het doek, als een storm. Ik ben er nu wel tevreden over.

Vandaag verscheen er een bergmassief, dat ook wel iets van een torenhoge golf had. Intens van kleur, maar niet dreigend. Ik zal het verderop gaan toepassen in een van mijn collages ( getransformeerd in wolkjes ).

Mijn verblijf in een klooster in Doetinchem met veel iconen bracht mij dit werk:

Dit schilderij is in feite de tegenhanger van het "gemaskerde engeltje "boven. Kracht, vuur, magie, lavastroom met een wereldlijk karakter.

Ik hoor dikwijls dat ik zoveel verschillend werk maak. Dat klopt ook wel. Het is maar net wat voor sfeer er aangeraakt wordt of op komt. Of waar ik door geïnspireerd raak.Op het wereldkoor Roots zongen we een "cottonsong" uit de tijd dat gevangenen of slaven op het land werkten. Anoniem. Youtube: Another man done gone. Ook als canon erg leuk.

Gisteren ben ik, na het verzamelen van diverse onderdelen uit andere schilderijen met collages begonnen. De schaar en de lijm nemen het over. Daarna werk ik het geheel af met stiften en acryl. En zo verschijnt nooit eerder gezien werk.

Wat heb je nu weer gemaakt ? vroeg een kijker vanochtend. Klimaatverandering kwam spontaan op. Recht beneden twee wegsmeltende ijskappen en links een dame die het erg warm heeft. Ik neem het waar, leg het vast en rij weer verder. Heerlijk zo'n busje.

Inmiddels ligt er al weer een nieuw concept op tafel. Iets met onder water ? We gaan het zien

Voila.

Wim Wenders: Anselm.

 Wim Wenders: Anselm.

Nadat wij beiden de expositie van Anselm Kiefer in Museum Voorlinden in Wassenaar hadden gezien, ontdekte Eugenie dat er in Filmhuis Lumen in Delft een bekroonde documentaire over zijn leven en werk te zien was. En zo kwamen wij op een regenachtige woensdagmiddag aan in het kleine theater Lumen.

Leuk restaurant, prettige sfeer en een betrokken ouvreur en ouvreuse die mij hielpen alsnog en zonder code in zaal 2 te krijgen.

Om 15.15 uur was het zo ver. In een klein en goed bezet zaaltje ontvouwde Wim Wenders zijn meesterwerk door het enorme meesterwerk van Kiefer op een prachtige wijze in beeld te brengen.

 Anselm Kiefer, ooit opgeleid door Joseph Beuys, geldt als een vernieuwende kunstenaar. Hij onderzoekt de zin van het menselijk bestaan en de cyclische aard van de geschiedenis. Een groot scala aan inspiratiebronnen staan hem daarbij ten dienste: filosofie, religie, wetenschap, mythologie, poëzie, literatuur. In de film word je aan de hand van Kiefer meegenomen in 5 opeenvolgende decennia. Eerst in Duitsland, later in Frankrijk.

Zijn werk is sterk gekleurd door zijn ervaringen met NaziDuitsland en de puinhopen waar tussen hij opgroeide ( indringende filmbeelden, die helaas ook nu nog elders te zien zijn ). Dit herinneren aan werd hem niet altijd in dank afgenomen. Hij kreeg zelfs het verwijt een neonazi te zijn. In feite was hij bezig met het bewust maken van zaken die niet prettig zijn.

 In de docu van 1,5 uur wordt de jonge Kiefer gespeeld door een neef van Wenders ( Anton Wenders ) en de Kiefer van middelbare leeftijd door Daniel Kiefer, zijn zoon. 

Anselm Kiefer is Anselm Kiefer, de oudere. De ware ster in de film is echter : De Kunst. De camera beweegt is een rustig tempo door en te midden van bruidsjurken, torens, kelders en immense schilderijen.

Spectaculair zijn de momenten dat hij zijn vlammenwerper los laat op zijn schilderijen. Wel echter met de "brandweer" ernaast. En dat alles in immense ruimtes, waar Kiefer zich het liefst met de fiets verplaatst. De fiets is ook een belangrijk object in zijn werk.

Het meest opvallend blijft het werken met materie. Als een super stukadoor brengt hij materialen aan op zijn doeken. En niet alleen verf. Hele landschappen belanden er in. Zijn manier van werken heeft iets industrieels, wat ook terug te vinden is in de gebruikte apparatuur en de grootte van zijn kunst.

 Persoonlijk vond ik de scene waarop hij als een acrobaat op een touw balanceert boven de puinhopen beneden hem het meest indrukwekkend.. 

Hij beweegt zich voorzichtig lopend en vanuit een hoger perspectief kijkend op de destructie beneden. Als leeftijdgenoot van Kiefer raakt mij dat en aan de ruïnes van Rotterdam na de oorlog.

Deze torens bouwde hij bij zijn atelier in Barjac, Frankrijk.

 De film eindigt niet in de vele ondergrondse verblijven, maar in een open en heldere lucht. Hij loopt naar buiten te midden van zijn immense doeken en neemt plaats naast zijn Icarus. De vleugels wijd geopend en tegelijkertijd diep verbonden met de aarde.

 

 

Nog stil van de ervaring kwamen we uit de zaal En ja, wat ga je dan doen ? Eugenie kwam met idee naar een ander heel groot complex te gaan: Ikea Delft. En daar Zweedse gehaktballetjes te gaan eten. Een geweldig idee. Vermoedelijk waren Kiefer, zijn zoon , zijn neefje en Wim Wenders graag meegegaan.

 Dit zouden meer mensen moeten doen.

 Valentijnsdag Delft, 14 februari 2024.